Borussia 20/21

Cena detaliczna: 1,00 zł

Redakcja: Robert Traba (redaktor naczelny)
Zespół: Zbigniew Chojnowski, Włodzimierz Kowalewski, Iwona Liżewska (sekretarz), Wacław Sobaszek, Grzegorz Strauchold
Rada redakcyjna: Kazimierz Brakoniecki, Stefan Chwin, Basil Kerski, Hubert Orłowski, Olga Tokarczuk
Adiustacja tekstów: Maryla Paturalska
Korekta: Jolanta Juran, Anna Rau
Opracowanie graficzne: Adam Kurłowicz

format: 235×165
liczba stron: 327
okładka: miękka
ISSN: 0867-6402

5 Nota redakcyjna Robert Traba
7 Johannes Bobrowski Elegia pruska
10 Olga Tokarczuk Wieczór autorski
20 Jarosław Klejnocki Allenstein, pochmurno
21 Włodzimierz Kowalewski Wieczór autorski
34 Anna Janko Staremu chłopcu, Mam dobre buty
36 Ewa Klimek Flecistka
47 Alicja Bykowska-Salczyńska Okieneczko na ubojnię, słuchowisko z cyklu „Baby pruskie“
GRANICE WIELOKULTUROWOŚCI
63 Dorota Kołodziejczyk Nieważkość a siła przyciągania: bluźnierstwa „Szatańskich wersetów“ Salmana Rushdiego
85 Christoph Ransmayr Przemyśl. Lekcja środkowoeuropejska, tłum. Jarosław Ziółkowski
90 Marzanna Kielar Poza ideologicznymi podziałami. Wybrane aspekty stawania się ojczyzny w mazurskich wsiach
ŻYDZI
115 Ilja W. Barakusski Zapomniana melodia na organy i szofar. Zarys dziejów Żydów w Królewcu, tłum. Julia Janukowicz
132 Gabriele Lesser Żydzi w Königsbergu i w Kaliningradzie, tłum. Justyna Górny
142 Jarosław Monkiewicz Sprawiedliwy Wśród narodów świata
ŚWIADECTWA
159 Wiesław M. Kazberuk Dramatyczne i humorystyczne momenty z procesu pokazowego Harcerskiej Organizacji Podziemnej – „Iskra“
166 Henrikas Nagys Potomek, Cud, Wiosna i dzieci, *** (Ludowi poeci…), tłum. Izabela Korybut-Daszkiewicz
INTERPRETACJE
173 Ferid Muhić MultiMacedonia, tłum. Kazimiera M. Solecka
182 Christoph Meckel Wspomnienia o Johannesie Bobrowskim, tłum. Erdmute Sobaszek
194 Janusz Mosakowski Stereotypy a terapia autobiograficzna: „Die Ahnen“ Gustawa Freytaga
206 Anna Matysiak „Dzieci Jerominów“ Ernsta Wiecherta jako powieść nowoczesna
246 Piotr Piaszczyński 1 listopada, izm, Glosa w sprawie tzw. poezji neoklasycystycznej, mały kapitalizm
KRAJOBRAZY
251 Robert Traba Pamięć zbiorowa i krajobraz kulturowy. Refleksje wokół projektu renowacji cmentarza wojennego w Drwęcku (Dröbnitz)
260 Ewa Klimek Spacer
ROZMOWY „BORUSSII“
265 Otwarta brama – o sytuacji w Niemczech rozmawiają: Ewa Łabno-Falęcka (moderacja), Basil Kerski, Piotr Buras, Markus Mildenberger. Spisała i opracowała: Elżbieta Traba
RECENZJE
275 German Ritz Poetycka wiara Jarosława Iwaszkiewicza [Zbigniew Chojnowski, „Poetycka wiara Jarosława Iwaszkiewicza“]
279 Piotr Piaszczyński Piękna Góra [„Piękna Góra. Antologia wierszy“]
282 Antoni Soduła „Ciemna“ i „jasna“ strona Bałorusi
285 Sławomir Sobieraj Pieśni radości i zwątpienia [Krzysztof D. Szatrawski, „Pieśni miłości i rozstania“]
287 Zuzanna Jaroszkiewicz, Izabela Korybut-Daszkiewicz, Za zieloną miedzą piękne słowa siedzą. Recepcja literatury litewskiej w Polsce
291 Maria Krisań Czy „Polsza“ jest nowa?
294 Maria Gierlak Nie taki diabeł straszny [„Noch heute zeigt sich der Teufel, Teufelsbilder in Masowien und Mecklenburg/Jeszcze i dziś diabeł się pokazuje, Wizerunek diabła na Mazowszu i w Meklemburgii“]
297 Jerzy Kochanowski Mercedesy i trabanty, czyli elity w nowych Niemczech [„Elity w jednoczących się Niemczech“]
302 Grzegorz Strauchold Skomplikowana różnorodność [„Mniejszości narodowe w Polsce. Państwo a mniejszości narodowe w okresach przełomów politycznych“]
305 Janusz Golec Polnische Wirtschaft – potęga stereotypu [Hubert Orłowski, „Polnische Wirthschaft. Nowoczesny niemiecki dyskurs o Polsce“]
309 Grzegorz Białuński Kolejna monografia Starych Juch [Zygfryd Cegiełka, Michał Kawecki, „Monografia gminy Stare Juchy“]
311 Tomasz Torbus Wspólne czy cudze dziedzictwo
KRONIKA
317 Gabriela Brudzyńska Gdzie jest Gregorovius
322 Kronika stowarzyszenia WK „Borussia“
326 Relacja ze spotkania z Marion Gräfin Dönhoff

Borussia 22

Cena detaliczna: 1 zł

Redakcja: Robert Traba (redaktor naczelny)
Zespół: Zbigniew Chojnowski (poezja), Włodzimierz Kowalewski (proza), Iwona Liżewska (sekretarz), Maryla Paturalska (z-ca sekretarza), Grzegorz Strauchold (historia)
Rada redakcyjna: Kazimierz Brakoniecki, Stefan Chwin, Basil Kerski, Hubert Orłowski, Wacław Sobaszek, Olga Tokarczuk
Adiustacja tekstów: Jolanta Juran, Maryla Paturalska
Korekta: Anna Rau
Opracowanie graficzne: Adam Kurłowicz

format: 235×165
liczba stron: 331
okładka: miękka
ISSN: 0867-6402

5 Robert Traba W szpagacie
WARMIA I MAZURY
9 Alicja Bykowska-Salczyńska Dzień Mokradeł, słuchowisko poetyckie z cyklu „Baby pruskie“
34 Hubert Orłowski Na giełdzie wartości albo jak (nie) być Warmiakiem
47 Wojciech Łukowski Smutek Mazur
64 Jörg Hackmann Potrzeba zmiany. Głos za rewizją w uprawianiu historii Prus Wschodnich, tłum. Joanna Gromadzka
73 Grzegorz Strauchold Próba stworzenia jednolitego społeczeństwa ziem zachodnich i północnych w powojennej dekadzie
81 Stanisław Raginiak Ciernisty śnieg (Dornenschnee)
88 Antoni Soduła Miłość po śląsku, czyli trochę o zabytkach
95 Grzegorz Kumorowicz Węgajty – impresje
103 Jan Salm Między Łodzią a Prusami Wschodnimi, czyli zapiski malkontenta
108 Iwona Liżewska „Nasz“ Kopernik
POLSKA
113 Andrzej Kopacki dopisek Ten Years After
114 Jarosław Klejnocki U wrót miasta
127 Henryk Sekulski Przebitka
138 Karol Maliszewski (sny z pogranicza)
144 Piotr Madajczyk Mniejszość-większość-naród-historia
151 Tamara Bołdak-Janowska Dzień białoruski
154 Sokrat Janowicz Z cienia polskości w białoruskość
169 Kazimierz Brakoniecki Lato 1941
171 Magdalena Sacha Obozuję
174 Tamara Bołdak-Janowska Nieudana rozmowa z Tamarą Literaturą
176 Leszek Żyliński Wypiski na koniec wieku
EUROPA
189 Dietmar Albrecht Nowe sąsiedztwo. W dziesiątą rocznicę powstania „Borussii“, tłum. Joanna Gromadzka
196 Klaus Zernack w rozmowe z Basilem Kerskim Morze Bałtyckie. Historycznie ukształtowana przestrzeń kulturowa?
202 Włodzimierz Borodziej Od katastrofy do niepewności. Kilka uwag na marginesie ostatnich syntez historii Europy, tłum. Jolanta Pawłowska
213 Dorota Kołodziejczyk Gdzie jest naród w nacjonalizmie? Brubaker o nowym nacjonalizmie w Europie
220 Hubert Orłowski Przeciwko krótkiemu oddechowi historii. O Poznańskiej Bibliotece Niemieckiej, tłum. Jolanta Pawłowska
230 Krzysztof Lipiński Krakowska Europa. Literackie wędrówki Michaela Zellera
238 Kazimierz Wóycicki Niemieckie rozrachunki z przeszłością
243 Hans Jürgen Bömelburg, Robert Traba Wspomnienia i kultura pamięci. Ucieczka i wypędzenie w niemieckich i polskich relacjach naocznych świadków
254 Winfried Lipscher Kościół katolicki w procesie pojednania między Niemcami a Polakami
257 Grzegorz Gromadzki Nowy kształt Europy
261 Włodzimierz Zientara Sarmatia Asiana czy też Sarmatia Europiana
264 Katarzyna Korzeniewska Wilno – prowincjonalne miasteczko i wieczna stolica
273 Ruth Kibelka Pod egidą nieobecnego patrona, tłum. Alina Dorota Jarząbek
UNIWERSUM
281 Zbigniew Chojnowski Kaliningrad na tle Immanuela Kanta
282 Zbigniew Mikołejko Ánástásis: dramat pojęcia
297 Adriana Szymańska Węzeł
298 Antoni Janowski Teraz już wiem, *** (Ptaki śpiewają kędzierzawo)
299 Anna Janko, Maciej Cisło Czy poezja ocala?
303 Andrzej Bartnikowski Traktat o oddzieleniu
307 Zbigniew Chojnowski Idę na żywioł
NASZE PROJEKTY
311 Wiktor Knercer Przywrócić krajobrazowi
318 Europejski Wolontariat Socjalny (Freiwillige Soziale Dienste Europa – FSDE) Biogramy

Borussia 23

Cena detaliczna: 1 zł

Redakcja: Robert Traba (redaktor naczelny)
Zespół: Zbigniew Chojnowski (poezja), Włodzimierz Kowalewski (proza), Adam Kurłowicz (grafika), Iwona Liżewska (sekretarz), Maryla Paturalska (z-ca sekretarza), Grzegorz Strauchold (historia)
Rada redakcyjna: Kazimierz Brakoniecki, Stefan Chwin, Basil Kerski, Hubert Orłowski, Wacław Sobaszek, Olga Tokarczuk
Adiustacja tekstów: Maryla Paturalska
Korekta: Anna Rau
Opracowanie graficzne: Adam Kurłowicz

format: 235×165
liczba stron: 258
okładka: miękka
ISSN: 0867-6402

4 Nota redakcyjna
KOD NARODOWY. OBCE DZIEDZICTWO
11 Jerzy Szacki Refleksje o polskości
22 Janusz A. Majcherek Wielowymiarowa tożsamość w wielokulturowej przestrzeni
30 Natalia Borowska Wschodniopruski „Titanic“
MIT MAZUR, WARMII I PRUS WSCHODNICH
45 Kazimierz Brakoniecki Dom i świat albo mit i rzeczywistość Warmii i Mazur
51 Hubert Orłowski Kapitał kulturowy versus kapitał symboliczny. O Warmii z południa jako małej ojczyźnie
63 Stefan Chwin Pochwała mobilności
66 Oleg Głuszkin List do Boga
81 Maciej Cisło Wiersze
83 Gintaras Grajauskas Wiersze
RZECZYWISTOŚĆ: GLOBALIZACJA, CODZIENNOŚĆ
91 Aleksander Smolar Niemcy-Rosja. Stare obawy i nowe nadzieje na początku XXI wieku
Dyskusja.
100 Potrzeba i przeszkody regionalnej współpracy w Europie Środkowo-Wschodniej (Klemens Baranowski, Krzysztof Czyżewski, André Drewelowsky, Sokrat Janowicz, Jarosław Kurski, Andreas Lawaty, Cezary Obracht-Prondzyński, Aleksander Smolar, Antoni Soduła, Leszek Szaruga, Robert Traba, Leszek Żyliński)
115 Zbigniew Chojnowski Szara nasza kraina
116 Elżbieta Tarkowska „Lepiej mieli jak w Ameryce“. Spojrzenie na przeszłość PGR-ów
Dyskusja.
130 Społeczeństwo postpegeerowskie (postkołchozowe) – ludzka katastrofa i jej wymiar ekonomiczny. (Wojciech Burszta, Bożena Domagała, Sokrat Janowicz, .Alicja Janulewicz-Lewczuk, Andrzej Jurgielewicz, Ałła Kizjan, Janusz Lewandowski, Renate Marsch-Potocka, Cezary Obracht-Prondzyński, Wiesław Pietrzak, Antoni Soduła, Elżbieta Tarkowska, Robert Traba)
POEZJA
163 Patricja Šmit
RECENZJE
175 Andrzej Wojciechowski Zakopali Jurka w samotność
176 Wacław Sobaszek Święte góry
178 Zbigniew Chojnowski Europejczyk i Niemcy [G. Ritz, „Polskie spotkanie z Niemcami. Jarosław Iwaszkiewicz i Stefan George“, tłum. M. Łukasiewicz, wybór i układ antologii „Iwaszkiewiczowska Germania“: G. Ritz i M. Bojanowska, Muzeum im. Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów w Stawisku, Podkowa Leśna 1998]
182 Piotr Piaszczyński Światło, cień i krew [M. B. Kielar, „Materia Prima“, Poznań 1999]
184 Włodzimierz Kowalewski O „Szkicach małych i mniejszych“ Piotra Piaszczyńskiego [P. Piaszczyński, "Szkice małe i mniejsze", Olsztyn 1999]
186 Piotr Siwecki Czytanie jako źródło znaczenia [P. Siemion, „Niskie Łąki“, Warszawa 2000]
189 Zbigniew Chojnowski Silva rerum z Lutr na Warmii [A. Soduła, „Szkice o sztuce i kulturze“, Elbląg 2000]
191 Ewa Starzyńska-Kościuszko Polski Herder [J. Tuczyński, „Herder i herderyzm w Polsce“, Gdańsk 1999]
196 Magdalena Bartoś Niderlandy i Polska [L. Thijssen, „1000 Jaar Polen en Niderland“ , Zutphen 1992 ; L. Thijssen, „Polska i Niderlandy : 1000 lat kontaktów“, tłum. zespół pod red. J. Kocha, Zutphen 1997]
199 Katarzyna Korzeniewska Biografia czy epitafium? [J. Sawicki, „Michał Römer a problemy narodowościowe na ziemiach byłego Wielkiego Księstwa Litewskiego“, Towarzystwo Naukowe w Toruniu, Toruń 1998]
201 Leszek Żyliński Ambiwalencje modernizacji ["Nazizm. Trzecia Rzesza a procesy modernizacji", wybór i opracowanie Hubert Orłowski, tłum. M. Tomczak, Poznań 2000]
204 Zbigniew Chojnowski Jak nas piszą (warmińsko-mazurskie uwagi do „przewodnika encyklopedycznego“ Literatura polska XX wieku) [„Literatura polska XX wieku“, PIW, Warszawa 2000]
RAPORTY
215 Sprawozdanie z drugiego posiedzenia Grupy Kopernika
224 Komentarz (Robert Traba)
227 Przezwyciężenie obcości: Kaliningrad jako rosyjska enklawa wewnątrz Unii Europejskiej.
236 Sprawozdanie z drugiej części I projektu pt.: „W stronę regionalnego partnerstwa“ – organizacje pozarządowe w obwodzie kaliningradzkim
240 Komentarz (Adam Zieliński)
KRONIKA
255 Kronika WK Borussia

Borussia 24/25

Cena detaliczna: 1 zł

Redakcja: Robert Traba (redaktor naczelny)
Zespół: Zbigniew Chojnowski (poezja), Włodzimierz Kowalewski (proza), Adam Kurłowicz (grafika), Iwona Liżewska (sekretarz), Maryla Paturalska (z-ca sekretarza), Grzegorz Strauchold (historia)
Rada redakcyjna: Kazimierz Brakoniecki, Stefan Chwin, Basil Kerski, Hubert Orłowski, Wacław Sobaszek, Olga Tokarczuk
Adiustacja tekstów: Maryla Paturalska
Korekta: Anna Rau
Opracowanie graficzne: Adam Kurłowicz

format: 235×165
liczba stron: 308
okładka: miękka
ISSN: 0867-6402

5 Wojciech J. Burszta Kilka tez z zakresu iterologii
17 Antoni Mączak, Wojciech Tygielski Grand Tour. O nowożytnych podróżach
33 Kazimierz Brakonicki Pożegnanie Bretanii
MAZURY
39 Piotr Domański Duży Majcz
40 Robert Traba Rozważania o magii miejsca i mitologizacji krajobrazu w Prusach Wschodnich
67 Olga Masiuk Opowieści rodzinne
72 Zbigniew Chojnowski Tropy na wodzie
89 Jan Salm Kurt Frick i inni, czyli zapomniana architektura Prus Wschodnich
101 Wojciech Kass Wiersze (Pocztówka znad morza do J.; Dedykacja z oberży; Droga do szkoły; Do deportowanej Marii Woszczatyńskiej)
PODRÓŻOWANIE
109 Erdmute Sobaszek Zapisy z wypraw teatralnych: Ostre Bardo, ściany; Bartne, wertep; Dziadówek, wędrówka
114 Claudio Magris Granica: zabójcza czy śmiertelna. Berlińskie rozważania triesteńczyka, tłum. Anna Wziątek
126 Krzysztof Czyżewski Kompleks Atlantydy, czyli Europa Środkowa po końcu świata
132 Ewa Schilling Kopenhaga
149 Danuta Kostewicz Nowojorski design
154 Henryk Skwarczyński Dwa ukośne księżyce
165 Aleksandra Ziółkowska-Boehm Przemieszczanie Indian Szejenów i Lenape
180 Spas Hristov Miniatury (Wakacje; W autobusie; Gdzieś na południu; Spacer)
184 Jarosław Klejnocki Lofoten – your destination
190 Oleg Głuszkin Syrena, tłum. Beata Samojłowicz
196 Marek L. Barański Podróż do obrazów
219 Jerzy Kochanowski Podróż do innego świata. Polskie reportaże z Rosji Radzieckiej 1922-1936
ARCHIWUM
245 [A. Krüger] Szkic o kulturze Prus Wschodnich, tłum. Justyna Górny
255 Ernst Wiechert Droga do wieczności, tłum. Przemysław Chojnowski
257 „Giną całe wioski“. Dwa dokumenty z 1946 r. o szabrze na Mazurach, oprac. Jerzy Kochanowski
RECENZJE
275 Dorota Kołodziejczyk Spóźnieni wędrowcy, czyli jak znaleźć dziś niebiańską plażę [Alex Garland, „Niebiańska plaża“, Warszawa 2000]
282 Hubert Orłowski Najprawdziwsza radość Luhmanna. Glossa do bibliografii Andreasa Lawatego i Wiesława Mincera [Deutsch-polnische Beziehungen in Geschichte und Gegenwart. Bibliographie 1900-1998 Polsko-niemieckie stosunki w historii współczesności, red. Andreas Lawaty, Wiesław Mincer przy współpracy Anny Domańskiej, Wiesbaden 2000]
290 Wojciech Chmielewski Droga współczucia [Z. Herbert, „Labirynt nad morzem“, Warszawa 2000]
293 Kazimierz Brakoniecki Pierwsza biografia Tamary Łempickiej [L. Claridge, „Tamara Łempicka. Między art deco a dekadencją“, Poznań 2000]
296 Zbigniew Stala Drzewa i las. O zbiorze wierszy Wojciecha Kassa „Do światła“ [W. Kass, "Do światła", 1999]
298 Anna Rzymska Podróż jako gra [H. Hesse, „Gra szklanych paciorków“, Warszawa 1999]
KRONIKA
307 Robert Traba Autobusy do Nidy

Borussia 26

Cena detaliczna: 1 zł

Redakcja: Robert Traba (redaktor naczelny)
Zespół: Zbigniew Chojnowski (poezja), Włodzimierz Kowalewski (proza), Adam Kurłowicz (grafika), Iwona Liżewska (sekretarz), Maryla Paturalska (z-ca sekretarza), Grzegorz Strauchold (historia)
Rada redakcyjna: Kazimierz Brakoniecki, Stefan Chwin, Basil Kerski, Hubert Orłowski, Wacław Sobaszek, Olga Tokarczuk
Korekta: Anna Rau, Barbara Wojczulanis
Opracowanie graficzne: Adam Kurłowicz

format: 235×165
liczba stron: 262
okładka: miękka
ISSN: 0867-6402

5 Robert Traba Region wschodniobałtycki?
12 Eckhard Matthes Świadomość regionalna w obwodzie kaliningradzkim. Próba systematyzacji zjawiska, tłum. Justyna Górny
PRZESZŁOŚĆ I PAMIĘĆ
23 Leszek Żyliński Dlaczego Prusy?
30 Mathias Wagner „Każdy protestant to szwab“. Fragment skomplikowanej powojennej historii Mazur, tłum Tomasz Ososiński
54 Adam Dziurok Rozliczenia działaczy nazistowskich na Górnym Śląsku po II wojnie światowej
72 Teresa Sołdra-Gwiżdż Rozważania o edukacji mniejszości etnicznych
78 Diethelm Blecking „Ulica Żywych i Umarłych“ – w poszukiwaniu śladów Ernesta Tollera w Szamocinie, tłum. Jan Kołodziejewski
LITERATURA
85 Jarosław Klejnocki Saltoluokta
91 Andrzej Bartnikowski Nieosiągalne
111 Janusz Dziubiński Ten czas
SZKICE
119 Tamara Bołdak-Janowska Wszystkie małe koty piją rum (eN jak notatnik)
134 Antoni Soduła Warmia, Wenecja, Davos i Tyniec
145 Anna Matysiak Ciało w powieści inicjacyjnej XX wieku
153 Anna Matysiak Złoty kot (Książki, To, Cała w sobie, To ja, Święto, [Ja kot], Wilk, jedenasty września dwa tysiące jeden)
161 Andrzej Szpociński Antoniny Kłoskowskiej koncepcja kultury narodowej i sąsiedztwa kultur
ŚWIADECTWA
171 Marianne Peyinghaus Ciche lata w Gertlauken. Wspomnienia z Prus Wschodnich, tłum. Anna Stasiak
186 Ruth Leiserowitz Pozytywne doświadczenie granicy. Życiorysy Żydów z pogranicza prusko-litewskiego, tłum. Jolanta Pawłowska
KOŚCIOŁY I WYZNANIA
199 Piotr Wróblewski Miejsca święte mniejszości narodowych w Polsce. Etniczność – konflikt – religia
211 Ryszard Michalak Problem przejmowania kościołów ewangelickich przez Kościół rzymskokatolicki na Mazurach po drugiej wojnie światowej
255 Iwona Liżewska Oswajanie przestrzeni. O poewangelickich wnętrzach na Warmii i Mazurach
RECENZJE
235 Leszek Żyliński Czytając Stempowskiego [J. Stempowski, „Od Berdyczowa po Lafitów“, Wołowiec 2001]
238 Małgorzata Ruchniewicz Wspólne dziedzictwo? [„Wspólne dziedzictwo Ze studiów nad stosunkiem do spuścizny kulturowej na Ziemiach Zachodnich i Północnych“, red. Z. Mazur, Poznań 2000]
242 Hubert Orłowski Czytanie miasta. Glosa do „Encyklopedii Wrocławia“ [„Encyklopedia Wrocławia“, red. J. Harasimowicz, Wrocław 2000]
244 Włodzimierz Kowalewski „My, Krzyżaki!“ Wojciecha Marka Darskiego [W. M. Darski, „My, Krzyżaki!“, Giżycko 2001]
246 Janusz Golec Pisarz wobec wyzwań rzeczywistości. Ernsta Weissa rozważania nad językiem, literaturą i innymi sztukami
252 Mirosław Słapik Z pogranicza [Wojciech Kass, „Jeleń Thordwaldsena“, Warszawa 2000]
KRONIKA
257 Gdańska Nagroda im. Ericha Brosta
259 Dieter Bingen, Kazimierz Wóycicki „Grupa Kopernika“

Borussia 28

Cena detaliczna: 1 zł

Redakcja: Robert Traba (redaktor naczelny)
Zespół: Włodzimierz Kowalewski (proza), Adam Kurłowicz (grafika), Iwona Liżewska (sekretarz), Maryla Paturalska (z-ca sekretarza),
Grzegorz Strauchold (historia)
Współpraca: Piotr Siwecki
Rada redakcyjna: Kazimierz Brakoniecki, Stefan Chwin, Basil Kerski, Hubert Orłowski, Wacław Sobaszek, Olga Tokarczuk
Korekta: Ewa Kunicka
Opracowanie graficzne: Adam Kurłowicz

format: 235×165
liczba stron: 174
okładka: miękka
ISSN: 0867-6402

5 Robert Traba Nota redakcyjna
7 Włodzimierz Kowalewski Wstęp
9 Kazimierz Brakoniecki Budda warmiński – Ptaki zalotne
13 László Bertók Elegia krakowska, tłum. Szczepan Woronowicz
17 Zoltán Ágoston Nieznajome znajome, tłum. Justyna Goszczyńska
22 András Ferenc Kovács Urywek siedmiogrodzki, Opis pewnej synagogi, Polowanie, wesele, zima, Geografia ziemi niczyjej, tłum. Szczepan Woronowicz
29 Ferenc Kontra Oberwanie chmury, tłum. Piotr Kowalczyk
37 Zsolt Láng Bestiarium Transylvaniae, tłum. Piotr Kowalczyk
51 László Darvasi Różane krzewy z Weinhagen, tłum. Piotr Kowalczyk
63 Endre Kukorelly Powiada ten, kto żyje, Plaża, Trzeba będzie z tego zrezygnować, Ogród ziół leczniczych, tłum. Szczepan Woronowicz
68 Pál Závada Poduszka Jadwigi. Dziennik, tłum. Justyna Goszczyńska
75 Péter Esterházy Harmonia Caelestis, tłum. Justyna Goszczyńska
86 Zsuzsa Rakovszky Biało-czarna, Decline and fall, Ulica jednokierunkowa, tłum. Szczepan Woronowicz
91 László Bertók Czy to możliwe, to Gułag?, Także w więzieniu pierwsze, tłum. Szczepan Woronowicz
95 László Márton Kontynent jako dzieło sztuki, tłum. Justyna Goszczyńska
117 Lajos Parti Nagy Falujący Balaton, tłum. Justyna Goszczyńska
125 Ottó Tolnai Teraz nawet one pomarszczone, Lötyöge albo czy trzeba interweniować, tłum. Szczepan Woronowicz
135 Kazimierz Brakoniecki Jan Kalnassy
142 Olimpia Konopniewska Andrzej Batory (1563-1599), biskup warmiński rodem z Węgier
RECENZJE
149 Wojciech Chmielewski Opré Roma [Angus Frazer, „Dzieje Cyganów“, Warszawa 2001]
155 Krzysztof Ćwikliński Polak, Węgier, dwa bratanki? [Janos Tischler, „I do szabli… Polska i Węgry. Punkty zwrotne w dziejach obu narodów w latach 1956 i 1980-1981“, Warszawa 2001]
158 Jarosław Klejnocki Gorący kartofel, czyli opowieść o klęsce [Grzegorz Musiał, „Kraj wzbronionej miłości“, Warszawa 2001]
161 Jarosław Klejnocki Morfeusz wzywa 997 [Jerzy Sosnowski, „Linia nocna“, Warszawa 2001]
KRONIKA
167 Kronika Borussii

Borussia 31

Cena detaliczna: 1 zł

Redakcja: Robert Traba (redaktor naczelny)
Zespół: Włodzimierz Kowalewski (proza), Adam Kurłowicz (grafika), Iwona Liżewska (sekretarz), Maryla Paturalska (z-ca sekretarza),
Współpraca: Piotr Siwecki, Iwona Łazicka-Pawlak, Grzegorz Strauchold
Rada redakcyjna: Kazimierz Brakoniecki, Basil Kerski, Hubert Orłowski, Olga Tokarczuk, Leszek Żyliński
Korekta: Ewa Kunicka
Opracowanie graficzne: Adam Kurłowicz

format: 235×165
liczba stron: 236
okładka: miękka
ISSN: 0867-6402

5 Robert Traba Utopia „Środka“
KONIEC MITU EUROPY ŚRODKOWEJ?
9 Adam Krzemiński Jak dawniej Kant, tak dzisiaj Habermas. Inicjatywa na rzecz „rdzenia Europy“, widziana z Polski, tłum. Agnieszka Krzemińska
14 Leszek Żyliński Europa Środkowa albo o pewnym fantomie, micie bądź utopii w dyskusjach pisarzy i intelektualistów europejskich
24 Kazimierz Brakoniecki Widmo Europy Środkowej
30 Hubert Orłowski „Polepszanie Europy Środkowej“
33 Sokrat Janowicz Europa Środkowa po dziś dzień
35 Krzysztof Czyżewski Początek drogi
39 Evelyn Schlag Z cyklu „Elegie jednego lata“, tłum. Jakub Ekier
41 Ola Hnatiuk Galicja w Europie Środkowej
84 Delphine Bechtel „Galizien, Galicja, Galitsye, Halatchyna“: mit Galicji, od zaniku do wskrzeszenia, tłum. Monika Być
102 Jarosław Markiewicz „Wypędzenia“: impresje literackie
REGIONY
109 Ewa Bartołd-Pieniążek Czytając „Zichenauer Zeitung“. Dzień powszedni północnego Mazowsza w prasie nazistowskiej
131 Bogdan Twardochleb Co się dzieje w Czaplinku?
151 Stefan Dyroff Bydgoszcz – Bromberg. Wspólna przeszłość – podzielona pamięć?
157 Wiesław Tarka „Zostali przede wszystkim dobrzy Niemcy“
163 Anna Matysiak Bobrowski
TORUŃ – GETYNGA
167 Leszek Żyliński Szkic do krótkiej historii nagrody im. Samuela Bogumiła Lindego
169 Friedrich Christian Delius Niedziela, kiedy zostałem mistrzem świata, tłum. Leszek Żyliński
179 Barbara Köhler Załamanie, *** [piszę jakbyś był istniał…], Kraina zmierzchu, Błękitny cud, Od podstaw, Moje serio, Początek III, Hotel Vörös Csillag, tłum. Piotr Piaszczyński
187 Włodzimierz Kowalewski Excentrycy
RECENZJE
199 Kazimierz Brakoniecki Bujda na resorach albo prawda losu [Jurij Bujda, „Pruska narzeczona“, tłum. Małgorzata Buchalik. Czytelnik Warszawa 2002]
201 Stefan Dyroff O niemieckiej tożsamości poznańskiej [Maria Wojtczak, „Ostmarkenliteratur. Prowincja Poznańska w literaturze niemieckiej lat 1890-1918“, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2001; Thomas Serrier, „Regionales Selbstbild und nationale Integration. Grundbedingungen und Grenzen der Posener deutscher Identität (1870-1914)“, w: Bernard Linek/ Kai Struve (red.): „Nationalismus und nationale Identität in Ostmitteleuropa im 19. und 20. Jahrhundert“, Opole 2000]
205 Piotr Buras Nowe Niemcy w „starej“ Europie? [Henri de Bresson, „Nowe Niemcy“, tłum. Wiktor Dłuski, Friedrich Ebert Stiftung
i Wydawnictwo WAB, Warszawa 2003]
208 Aleksander Madyda O aktualności „Prawdy starowieku“ Stanisława Vincenza [Stanisław Vincenz, Na wysokiej połoninie. Prawda
starowieku. „Obrazy, dumy i gawędy z Wierchowiny Huculskiej“, Fundacja Pogranicze, Sejny 2002]
218 Piotr Piaszczyński „…i nie tylko“ [Daniel Odija, „Tartak“, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2003]
222 Rafał Rutkowski „jaki tam ze mnie ateista“, czyli starość Różewicza [Tadeusz Różewicz, „Szara strefa“, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2002]
227 Michał Tabaczyński Proza podwyższonego ryzyka [Dorota Masłowska, „Wojna polsko-ruska pod flagą biało-czerwoną“, Lampa i Iskra Boża, Warszawa 2002]
230 Ewa Klajman-Gomolińska Dziecko płaczące za matką, czyli o „Moraliach“ Kazimierza Brakonieckiego [Kazimierz Brakoniecki, „Moralia“, Polskie Towarzystwo Czytelnicze Oddział w Olsztynie i Stowarzyszenie Pisarzy Polskich Oddział w Olsztynie, Olsztyn 2002]
235 Iwona Liżewska Olsztyn, jakiego nie znacie [Rafał Bętkowski, „Olsztyn, jakiego nie znacie. Obraz miasta na dawnej pocztówce“, Edytor Wers, Olsztyn 2003; Celina Grabowska, „Olsztyn na starych pocztówkach“, Muzeum Warmii i Mazur, Olsztyn 2003, wyd. dwujęzyczne; Jerzy Sikorski, „Galopem przez stulecia“, Olsztyn 1353-2003, Edytor Wers, Olsztyn 2003]
ARCHIWUM
III Agnieszka Szyszko Szkoła przekraczania granic
V Liga pro Europa
VI Euroregionalne Centrum Demokracji
VII Treia Europa
VIII Kazimierz Brakoniecki Europa Centralna po francusku
XI Instytut Europy Środkowo-Wschodniej
XII Arkadiusz Peisert Psie Pole Mikrokosmosu
XV Monika Grucza Dziedzictwo Prus
XVII Magdalena Sacha Rybactwo śrdeuropejskie. O serii „Meridian“ wydawnictwa „Pogranicze“
XXIII Padraic Kenney W poszukiwaniu społeczeństwa obywatelskiego. Ostruvky svobody
XXVII Kawałek Rosji w Europie Środkowo-Wschodniej
XXIX Ewa Tomicka-Krumrey Societas Jablonoviana (Towarzystwo Naukowe im. Księcia Aleksandra Jabłonowskiego w Lipsku)
XXX Robert Traba Laudatio

Borussia 32

Cena detaliczna: 1 zł

Redakcja: Robert Traba (redaktor naczelny)
Zespół: Włodzimierz Kowalewski (proza), Iwona Łazicka-Pawlak (poezja), Iwona Liżewska (sekretarz), Maryla Paturalska (z-ca sekretarza)
Współpraca: Piotr Siwecki, Grzegorz Strauchold
Rada redakcyjna: Kazimierz Brakoniecki, Basil Kerski, Hubert Orłowski, Olga Tokarczuk, Leszek Żyliński
Korekta: Ewa Labes-Kunicka
Opracowanie graficzne: Janusz Pilecki

format: 235×165
liczba stron: 165
okładka: miękka
ISSN: 0867-6402

4 Radosław Wiśniewski In absentia. Barranca del mundo, Jurodiwyj wraca do nikogo
O MANNACH
9 Irmela von der Lühe Rodzina Mannów, tłum. Katarzyna Leszczyńska
23 Joachim Fest Tomasz Mann. Polityka jako samowyobcowanie, tłum. Andrzej Kopacki
MANNOWIE O SOBIE
49 Golo Mann Wspomnienia i rozważania. Młodość w Niemczech, wybór i tłum. Marzena Żylińska
58 Anita Baut Wywiad z Frido Mannem
71 Mannowie – fragmenty wykładów Frido Manna, tłum. Anita Baut
81 Ośrodek Kultury im. Tomasza Manna w Nidzie
83 Hilde Domin Na kogo wypadnie, tłum. Agnieszka Kwiatkowska
REGIONY
91 Wojciech M. Darski Europejskie granice i ograniczenia
96 Tamara Bołdak-Janowska Szkice dla zielonego wróbla
106 Wojciech Giedrys Jak najdalej
113 Gerardo Beltrán Sześcioro Litwinów w autobusie, tłum. Alina Kuzborska
121 Grzegorz Giedrys Szkic do snu sentymentalnego, Nowy wiersz o śmierci
123 Spas Hristow Na skraju miasta
RECENZJE
127 Leszek Szaruga Sztuka pośrednictwa [Tomasz Mann, „Moje czasy. Eseje“ Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2002]
129 Recepcja twórczości Tomasza Manna w Polsce [„Tomasz Mann w krytyce i literaturze polskiej. Antologia tekstów i dokumentów“, wybór i opracowanie Roman Dziergwa, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2003]
131 Zaułek Leszka Szarugi Stan rzeczy [Maciej Malicki, „Kawałek wody“, wyd. Czarne, Wołowiec 2002; Wojciech Kuczok, „Gnój“, W.A.B., Warszawa 2003; Mariusz Sieniewicz, „Czwarte niebo“, W.A.B., Warszawa 2003]
136 Rafał Rutkowski Apologia wykorzenienia [Krzysztof Uniłowski, „Koloniści i koczownicy. O najnowszej prozie i krytyce literackiej“, Universitas, Kraków 2002]
141 Maciej Górny Kronika stanu tymczasowego. Niemiecka historia powojennego Wrocławia [Gregor Thum, „Die fremde Stadt Breslau 1945“, Siedler Verlag, Berlin 2003]
146 Jerzy Kochanowski Kwadratura trójkąta, czyli pierwsza dekada stosunków Warszawa-Berlin-Bonn [Krzysztof Ruchniewicz, „Warszawa-Berlin-Bonn. Stosunki polityczne 1949-1958“, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2003]
148 Magdalena Zając-Latkowska Kształt i przyszłość Europy [Leszek Żyliński, „Europejskie wizje pisarzy niemieckich w XX wieku“, Poznańska Biblioteka Niemiecka, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2003]
KRONIKA
155 Kronika
ARCHIWUM REGIONALNE
III Rocznik Mazurski
V Mrągowskie Studia Humanistyczne
VII Studia Angerburgica
VIII Znad Pisy
X Masovia
XII Warmińsko-Mazurski Biuletyn Konserwatorski
XIV Feste Boyen
XV Pismo literacko-kulturalne „Portret“

Borussia 33/34

Cena detaliczna: 1 zł

Redakcja: Robert Traba (redaktor naczelny)
Zespół: Włodzimierz Kowalewski (proza), Iwona Łazicka-Pawlak (poezja), Iwona Liżewska (sekretarz), Maryla Paturalska (z-ca sekretarza)
Rada redakcyjna: Kazimierz Brakoniecki, Basil Kerski, Hubert Orłowski, Olga Tokarczuk, Leszek Żyliński
Korekta: Ewa Labes-Kunicka
Opracowanie graficzne: Janusz Pilecki

format: 235×165
liczba stron: 247
okładka: miękka
ISSN: 0867-6402

7 Tamara Bołdak-Janowska Marie Laurencin – kontemplowana przez płótno
9 Jan M. Piskorski Prusy między Niemcami a Polską
WOJNA
27 Anna Matysiak Wagony na rampie pod Modgarbami
29 Rainer Rother, Gundula Bavendamm, Kristine Burchardi Pamięć i doświadczenie – długie cienie pierwszej wojny światowej, tłum. Piotr Nowak
41 Johann Rittel Rosyjska noc. Z mojego pamiętnika z czasów okupacji rosyjskiej, tłum. Kornelia Kurowska
53 Jerzy Marek Łapo Nad mogiłą Wielkiej Wojny…
60 Artur K. F. Wołosz Wschodniopruski Stonehenge
SPOJRZENIA NA ODEJŚCIE I
65 Grzegorz Wróblewski Arabski sprzedawca owoców i starzy piewcy śmierci, Pan Vester, Kiedy nagle odczuwamy piękno ziemi
PRUSY ARTYSTYCZNE
69 Heinz Piontek Akademia Sztuk Pięknych, tłum. Andrzej Lam
70 Uwe M. Schneede Chcę działać w tym czasie
77 Rafał Żytyniec „Anioł Stróż pamięci“. O pamięci wschodniopruskich wypędzonych na przykładzie wiersza Agnes Miegel „Za Wielką Wydmą przeszłość“
85 Iwona Beata Kluk Środowisko artystyczne w dziewiętnastowiecznym Królewcu. Początki funkcjonowania instytucji kulturalnych
96 Iwona Liżewska August Feddersen – architekt międzywojennego Olsztyna
103 Marzena Zwierowicz Dylewo. Podzwonne dla parku…, dla majątku…, dla Dylewa
112 Magdalena Bartoś Nieznany epizod kultury artystycznej około 1600 roku w Prusach Książęcych. Na marginesie odkrycia polichromii stropu zamku krzyżackiego w Morągu
122 Maria Gawryluk Kadyny – cesarska wieś
125 Ita Heinze-Greenberg „Często obawiam się zazdrości bogów“. Sukces i dom, tłum. Małgorzata Kęsicka
SPOJRZENIA NA ODEJŚCIE II
135 Krzysztof Ćwikliński To, Wiersz napisany dla nikogo, Zielone oczy
DWA TEATRY
139 Janusz Kijowski Teatr w mieście…?
142 Johann Wolfgang Niklaus Teatr na wsi…? Czy antropologia teatru może być istotna dla jego współczesnego twórcy?
REGIONY
151 Joanna Wańkowska-Sobiesiak Od decentralizacji do monopolizacji. Krótka historia wolnej prasy na Warmii i Mazurach
160 Olga Linkiewicz Miejsce swoje, miejsce obce
173 Arkadiusz Jachimowicz Ponad granicami. Forum Przyjaznego Sąsiedztwa
181 Ewa Romanowska Polski urok i brukselska biurokracja
SPOJRZENIA NA ODEJŚCIE III
189 Heinz Piontek Ostrożni, Półcień, Zmiana warty, tłum. Andrzej Lam
RECENZJE
195 Rafał Żytyniec „Rozumienie czasu“ [Ewa Gładkowska, „Zrozumieć czas: obecność wielokulturowej tradycji Warmii i Mazur na przykładzie działalności społeczno-kulturalnej i twórczości Hieronima Skurpskiego", Olsztyn 2003]
202 Katarzyna Kolankowska Świat jako tekst kulturowy [Hubert Orłowski, „Zrozumieć świat. Szkice o literaturze i kulturze niemieckiej XX wieku“, Wrocław 2003]
205 Maciej Górny Konflikty narodowe w ubiegłym wieku [„Nationalitätenkonflikte im 20. Jahrhundert. Ursachen von inter-ethnischer Gewalt im Vergleich“, red. Philipp Ther i Holm Sundhaussen, Wiesbaden 2001]
211 Maciej Górny „Dom polski“ w kulturze powojennej [„Framing the Polish Home. Postwar Cultural Constructions of Hearth, Nation and Self“, red. Bożena Shallcross, Ohio 2002
215 Bożena Domagała Lokalny wymiar polityki [Anna Malewska-Szałygin, „Wiedza potoczna o sprawach publicznych. Rozmowy o władzy lokalnej w wybranej gminie mazurskiej w latach 1994-1995“, Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej, Warszawa 2002]
222 Krzysztof Ćwikliński Tryptyk szczeciński [Artur Daniel Liskowacki, „Pożegnanie miasta i inne szkice z pamięci“, Szczecin 2002]
227 Rafał Rutkowski Taniec na krawędzi nicości [Jarosław Marek Rymkiewicz, „Zachód słońca w Milanówku“, Warszawa 2002]
231 Michał Tabaczyński Proza życia (mimo wszystko) [Ida Fink, „Odpływającyogród“, Warszawa 2002, Ida Fink, „Podróż“, Warszawa 2004]
236 Leszek Żyliński Życie dla wolności [Ralf Dahrendorf, „Ponad granicami. Wspomnienia“, tłum. Małgorzata Łukasiewicz, Kraków 2003]
240 Kazimierz Brakoniecki Gra o prawdę nie tylko osobistą [kompozytor Szymon Laks (1901-1983)]
245 Mariusz Borsiak Pogranicze – konkurs Radia Olsztyn