Borussia 44/45

Cena detaliczna: 24,00 zł

Redakcja: Robert Traba (redaktor naczelny)
Zespół: Iwona Ndiaye, Iwona Łazicka-Pawlak (z-ca red. nacz.), Iwona Liżewska (sekretarz), Maryla Paturalska, Rafał Żytyniec
Rada redakcyjna: Kazimierz Brakoniecki, Basil Kerski, Piotr Mitzner, Hubert Orłowski, Leszek Żyliński
Korekta: Ewa Labes-Kunicka
Opracowanie graficzne: Janusz Pilecki

format: 235×165
liczba stron: 230
okładka: miękka
ISSN: 0867-6402

GDY HISTORIA STAJE SIĘ PAMIĘCIĄ
7 Robert Traba, Spór o historię
16 Peter (Piotr) Lachman, Pamięć i przyszłość (rzecz m.in. o zagrożeniu chorobą wściekłych żubrów)
34 Leszek Szaruga, Obywatele Międzymorza
56 Hubert Orłowski, Pamięć przemocy instytucjonalizowanej a semantyka historyczna.
79 Gra z czasem i pamięcią. Z Markiem Sobczakiem rozmawia Iwona Łazicka-Pawlak
89 Joanna Piotrowska, Sceneria nie tylko dla snów
97 Tamara Bołdak-Janowska, Cudna górska polskość
GOLO MANN
113 Golo Mann i pisanie historii Niemiec. Rozmowa Roberta Traby z Włodzimierzem Borodziejem, Basilem Kerskim, Andrzejem Kopackim i Adamem Michnikiem o niemieckim pisarzu Golo Mannie i jego książce „Niemieckie dzieje w XIX i XX wieku“
133 Krzysztof Masłoń, Golo Mann – moje interpretacje
POEZJA
143 Ludwika Amber, Dni perłowe, Nokturn, Patyczak i pani drzewo, W czarnej torebce
147 Mirosław Słapik, Okno, Amy, przed, zaćma
INNE PRUSY
155 Jakob Simon, Profesor z zagranicy, tłum. Kaja Poprawska
166 Andreas F. Kelletat, Przed końcem świata. Jakoba Simona „Żydowskie obrazki z litewskiej prowincji“ (1929), tłum. Rafał Żytyniec
174 Ruth Leiserowitz, Uwagi do „Żydowskich obrazków z litewskiej prowincji“ (1929) Jakoba Simona (Joski Bursteina), tłum. Rafał Żytyniec
179 Jules Huret, W Niemczech. Od Hamburga po Marchie Polskie, tłum. Małgorzata Żytyniec
191 Dziennik podróży na Litwę Angeliki zu Dohna (1828), tłum. i opracowanie Beata Wacławik
ROSYJSKI WIELORYB
201 Grzegorz Ojcewicz, O Borysie Popławskim słów kilka
203 Borys Popławski, Automatyczne wiersze, przekład i wybór Grzegorz Ojcewicz
219 W brzuchu wieloryba, wybór i przekład Jerzy Czech
221 Poezja rosyjska, Władlen Gawrilczik, * * * (Zachsłoń…), * * * (Chłopczyk…) Igor Cholin, z cyklu „Mieszkańcy baraku“, Michaił Ajzenberg, W brzuchu wieloryba, * * * (Ale było…) Dmitrij Prigow, *** (Piękny…), *** (Dziecięciem…), * * * (Pod Orłem…), *** (Znasz-li…) Władimir Ufland, Pieśń o kałasznikowie, Wsiewołod Niekrasow, * * * (no…), * * * (klasyka…), * * * (rosyjskie…) Gienrich Sapgir, Herostrates
233 Jurij Nikołajewicz Iwanow, Wieloryby, rekiny i ptaki, tłum. Iwona Anna Ndiaye
KRAJOBRAZY
243 Iwona Liżewska, Drogi i bezdroża Warmii i Mazur
249 Adam Jankiewicz, Po Mazurach śladami minionych kształtów przestrzeni
256 Krzysztof A. Worobiec, Zabytki kontra parkingi
RECENZJE
265 Zaułek Leszka Szarugi. Stan rzeczy [Ewa Kujawska „Dom Małgorzaty“, Czarne, Wołowiec 2007; Marek Sołtysik „Legowisko szakali“, Świat Książki, Warszawa 2007; Krystyna Sakowicz, „Księga ocalonych snów“, Forma, Bezrzecze 2008]
270 Marta Marczuk, Spuścizna – powieść spisana w czasie przeszłym złożonym [Isaac Bashevis Singer, „Spuścizna“, wyd. TMM Polska/Planeta Marketing, Warszawa 2007]
274 Anna Szyba, Żydowskie światy między Kownem a Kłajpedą [Rita Eidukeviciene/Monika Bukantaite-Klees (red.): „Von Kaunas
bis Klaipeda. Deutsch-jüdisch-litauisches Leben entlang der Memel“, Fernwald: Litblockin 2007]
278 Stefan Dyroff, Narodowy socjalizm a kwestia władzy w Prusach Wschodnich 1928-1939 [Christian Rohrer, „Nationalsozialistische Macht in Ostpreußen (Colloquia Baltica 7/8. Beiträge zur Geschichte und Kultur Ostmitteleuropas“, München: Martin Meidenbauer Verlag 2006.]
280 Agnieszka Brockmann, Polacy, Niemcy i pamięć jednostek [Anne Dorn, „Siehdichum“, Berlin: Dittrich, 2007]
284 Magdalena Zubiel-Kasprowicz, Karl Dedecius albo oswajanie różnorodności [Karl Dedecius: „Europejczyk z Łodzi. Wspomnienia“, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2008]
289 Beata Tarnowska, Szczęście Poety [Bogdan Czaykowski „Jakieś ogromne szczęście. Wiersze wybrane z lat 1956-2006“, przedmowa, wybór i oprac. B. Szałasta-Rogowska, Polski Fundusz Wydawniczy, Wydawnictwo Znak, Kraków 2007]
294 Wacław Sobaszek, List do mnie [Magdalena Bartnik „Cień ćmy“, ELSet, Olsztyn 2008]
233 Waldemar Kuligowski, Byłem w Svini, u kresu

Borussia 43

Cena detaliczna: 15,00 zł

Redakcja: Robert Traba (redaktor naczelny)
Zespół: Iwona Ndiaye, Iwona Łazicka-Pawlak (z-ca red. nacz.), Iwona Liżewska (sekretarz), Maryla Paturalska, Rafał Żytyniec
Rada redakcyjna: Kazimierz Brakoniecki, Basil Kerski, Piotr Mitzner, Hubert Orłowski, Leszek Żyliński
Korekta: Ewa Labes-Kunicka
Opracowanie graficzne: Janusz Pilecki

format: 235×165
liczba stron: 230
okładka: miękka
ISSN: 0867-6402

3 Myślenie nie boli…, czyli przeciw „pozornej rzeczywistości“ na Mazurach i Warmii – rozmawiają Robert Traba i Rafał Żytyniec
12 Rafał Stobiecki Historiografia regionalna. Nowa wizja dziejów czy nowa metoda?
WARMIA I MAZURY: „OBCE“ PISANIE PRZED LATY
25 Ernst Wiechert Wschodni krajobraz, tłum. Rafał Żytyniec
33 Charles Wassermann Pod polską administracją. Dziennik 1957, tłum. Kaja Poprawska
44 „Za Odrą i Nysą“ po latach. Z Benem Budarem rozmawia Rafał Żytyniec
48 Ben Budar Za Odrą i Nysą. Reportaże z polskich Ziem Zachodnich i Północnych (1962), tłum. Kaja Poprawska
59 Rafał Żytyniec Polnische Wirtschaft z modernizacją w tle. Ziemie Zachodnie i Północne w reportażach Charlesa Wassermanna i Bena Budara
POEZJA
71 Aleš Šteger Martwa natura, tłum. Iwona Goździkowska; Ignac Š., tłum. Marcin Świetny; Ulica IX/17, tłum. Iwona Goździkowska; Ptuj-Pragersko-Lublana, tłum. Marcin Świetny; Bandaż, tłum. Iwona Goździkowska
76 Wojciech M. Darski Turystyczna ewolucja, Manewry urbanistyczne, Pruski mur
79 Marcin Cielecki Wykłady o literaturze, *** [szukam tego słowa...], Żebra wieloryba, Brewiarz, Brewiarz
PROZA
85 Henryk Sekulski Pogrzeb
106 Jacek Dehnel Rozbitka, 1862; Objazdowy Teatr Okulistycznej Grozy Karla Wessely Vol. I; Objazdowy Teatr Okulistycznej Grozy Karla Wessely Vol. II
WARMIA I MAZURY: PISANIE OD NOWA
113 Nie zbudujemy w Polsce Irlandii, z prof. Grzegorzem Gorzelakiem rozmawia Aleksandra Klich
118 Andrzej Sakson „Tu jest nasza ojczyzna“. Przemiany tożsamości lokalnej i regionalnej współczesnych mieszkańców Kraju Kłajpedzkiego, obwodu kaliningradzkiego oraz Warmii i Mazur
128 Evaldas Ignatavicius Ojczyzna bez domu, tłum. Alina Kuzborska
136 Marcin Dębicki Obwód kaliningradzki i polsko-kaliningradzkie sąsiedztwo w perspektywie społeczno-historycznej
154 Krzysztof A. Worobiec Toskania Północy. Drogi i bezdroża Warmii i Mazur
172 Wojciech M. Darski Kaziuk w bermudach i pikelhaubie
178 Michał Olszewski Jak pielęgnować historię? Tandetne Mazury
182 Iwona Liżewska Krajobrazy i formy regionalne
189 Adam Jankiewicz Odkrycie Krainy Węgorapy
203 Moja rodzina w Prusach – z prof. Marią Szmeją rozmawia Janusz A. Majcherek
RECENZJE
213 Maria Gawryluk Wielka historia małego miasta [„Susz. Z dziejów miasta i okolic“, Muzeum Warmii i Mazur, Olsztyn 2006]
218 Maria Gierlak Dlaczego warto poznać historię pewnego Niemca? [Sebastian Haffner, „Historia pewnego Niemca. Wspomnienia 1914-1933“, wstęp i posłowie Oliver Pretzel, przełożył Dariusz Guzik, Wydawnictwo Znak, Kraków 2007]
222 Izabela Drozdowska Wschodniopruska topografia terroru. Prusy Wschodnie a narodowy socjalizm [Christian Pletzing (red.), „Vorposten des Reichs? Ostpreußen 1933-1945“, Martin Meidenbauer Verlagsbuchhandlung, München 2006]
225 Leszek Żyliński Nowa jakość rozmowy [„Zbrodnia & kara & duma & uprzedzenie. Polacy i Niemcy, Eseje Guntera Hofmanna i Adama Krzemińskiego, zdjęcia Dirka Reinartza i Łukasza Trzcińskiego“, Berlin Warszawa [edition.fotoTAPETA] 2007]

Borussia 42

Cena detaliczna: 15,00 zł

Redakcja: Robert Traba (redaktor naczelny)
Zespół: Alicja Bykowska-Salczyńska, Iwona Łazicka-Pawlak (z-ca red. nacz.), Iwona Liżewska, Maryla Paturalska (sekretarz), Rafał Żytyniec
Współpraca: Iwona Ndiaye
Rada redakcyjna: Kazimierz Brakoniecki, Basil Kerski, Hubert Orłowski, Olga Tokarczuk, Leszek Żyliński
Korekta: Ewa Labes-Kunicka
Opracowanie graficzne: Janusz Pilecki

format: 235×165
liczba stron: 256
okładka: miękka
ISSN: 0867-6402

SPORY O WARTOŚCI
7 Heinrich August Winkler Czym jest zachodnia wspólnota wartości?
25 Andrzej Mencwel Humanistyczna bawełna
33 Bartosz Korzeniewski Debata o Polsce w twórczości Andrzeja Mencwela
ŚWIAT RYSZARDA KAPUŚCIŃSKIEGO
45 Świat Ryszarda Kapuścińskiego. Dyskusja z udziałem Martina Pollacka, Ilii Trojanowa, Wojciecha Jagielskiego
53 Joanna Wojciechowska Media według Kapuścińskiego
58 Podróż reporterska. Rozmowa Doroty Danielewicz-Kerski z Ryszardem Kapuścińskim
ŚWIAT REPORTAŻU… WCZORAJ
67 Alfons Mańkowski Z nad jezior mazurskich. Wspomnienie z wycieczki krajo- i ludoznawczej
86 Tadeusz Jabłczyński Na Mazurach. Reportaż socjograficzny
93 AG Skandal nie tylko w Ogródku
97 Ryszard Kapuściński Reklama pasty do zębów
102 Victor Segalen Stele
ŚWIAT REPORTAŻU… DZISIAJ
109 Leszek Szaruga Inne historie
124 Marta Marczuk „Spójrzmy prawdzie w oczy“. Reportaż literacki i film dokumentalny w latach 1960-1990
139 Cezary Lipiński Świat jako tekst. Objawienia okiem filologa
149 Joanna Wańkowska-Sobiesiak Moje spotkania
153 Anna Matysiak Pogranicze
KRAJOBRAZY
157 Bogusław Mansfeld „Neue Kunst in Altpreussen“, Królewiec 1911-1913 Szkic do portretu czasopisma
171 Ewa Gładkowska O miłości w Prusach Wschodnich
177 Barbara Rams Opowieść o niepotrzebnych mostach w Stańczykach
184 Tomasz Torbus Wczoraj i dziś zamków krzyżackich Warmii i Mazur
190 Adam Płoski Koleją po Warmii i Mazurach…
RECENZJE
199 Zaułek Leszka Szarugi Stan rzeczy [Marcin Świetlicki, „Trzynaście“, wyd. EMG, Kraków 2007; Bronisław Świderski, „Asystenci śmierci“, W.A.B., Warszawa 2007; Donat Kirsch, „Pasaż“, tCHu, doM Wydawniczy, Warszawa 2006]
205 Alina Molisak „My z Jedwabnego“ – czytane po latach [Anna Bikont, „My z Jedwabnego“, Prószyński i S-ka, Warszawa 2004]
208 Kornelia Kończal Anty-zderzenie cywilizacji [Ilja Trojanow, Ranjit Hoskoté, „Kampfabsage. Kulturen bekämpfen sich nicht – sie fließen zusammen“, aus dem Englischen von Heike Schlatterer, Karl Blessing Verlag, München 2007]
212 Sylwia Lemańska Miara polsko-niemiecka [Włodzimierz Nowak, „Obwód głowy“, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2007]
215 Ewa Łepkowska Generacja Golfa w najnowszej niemieckiej prozie i eseistyce [Christian Kracht, „Faserland“, Kiepenheuer & Witsch, Köln 1995; „Tristesse Royale“, red. Joachim Bessing, Econ Ullstein List Verlag, München 2002; Florian Illies, „Generation Golf. Eine Inspektion“, Argon, Berlin 2000]
228 Kornelia Kończal Sarmackie impresje z Dojczlandu [Andrzej Stasiuk, „Dojczland“, Czarne, Wołowiec 2007]
231 Irena Makarewicz Nieoczekiwane wyznanie Sándora Máraiego w „Podróży Metropolem“
238 Joanna Piotrowska Pępek zmiennego świata [Ulrich Fox, „Südliches Ermland. Aufwachsen – Weggehen – Ankommen“, Paderborn 2006]
243 Witold Wojtowicz O pamięci niemieckiego piechura w 50 lat po wojnie [Wolfgang Büscher, „Beriln-Moskwa. Podróż na piechotę“, tłum. Renata Makarska, Czarne, Wołowiec 2004]
247 Bogna Lipińska Mennonici na Żuławach [„Mennonici na Żuławach Wiślanych. Ocalone dziedzictwo“, red. Grażyna Szcześniak,
Iwona Ziętkiewicz, Muzeum Narodowe w Gdańsku, Gdańsk 2007]
251 Rafał Żytyniec Dylematy polskich ewangelików na Mazurach [„Ewangeliccy duchowni i parafianie, Mazurskie Towarzystwo
Ewangelickie“, Olsztyn 2007]
253 Rocznica śmierci profesora Kazimierza Ławrynowicza

Borussia 41

Cena detaliczna: 15,00 zł

Redakcja: Robert Traba (redaktor naczelny)
Zespół: Tadeusz Baryła, Alicja Bykowska-Salczyńska, Iwona Łazicka-Pawlak (z-ca red. nacz.), Iwona Liżewska, Maryla Paturalska
(sekretarz), Rafał Żytyniec
Rada redakcyjna: Kazimierz Brakoniecki, Basil Kerski, Hubert Orłowski, Olga Tokarczuk, Leszek Żyliński
Korekta: Ewa Labes-Kunicka
Opracowanie graficzne: Janusz Pilecki

format: 235×165
liczba stron: 272
okładka: miękka
ISSN: 0867-6402

5 Łukasz Jarosz Oko, Ślub, Twarz, Pieśń gniewu, Wyrok (rycina)
PODZIELONA PAMIĘĆ EUROPY
11 Kornelia Kończal Polsko-niemieckie miejsca pamięci
12 Pierre Nora W poszukiwaniu europejskich miejsc pamięci, tłum. Kornelia Kończal
17 Gesine Schwan Europejska pamięć, tłum. Kornelia Kończal
20 Robert Traba Polifonia pamięci
25 Basil Kerski Jerzy Giedroyc – prekursor powojennego dialogu polsko-niemieckiego
32 Hans Henning Hahn Jak w Niemczech pamięta się o wypędzeniu, tłum. Kaja Poprawska
51 Marta Brzezińska „Powrót umarłego“. Martina Pollacka fotografie przeszłości
MIĘDZY WOŁYNIEM a „WISŁĄ“
63 Maciej Janowski Galicyjscy prekursorzy porozumienia polsko-ukraińskiego
70 Joanna Wojciechowska Wołyniak: bez ich „przepraszam“ nie da się rozmawiać z Ukraińcami
77 Joanna Wojciechowska Piszę: „Ukrainiec“, ludzie czytają: „obcy“, „zły“
80 Ostap Sływynski *** (Świat przepełniony…); Ruchomy ogień; 4:25; One smoky hour, before the day falls; Tribute to Marcin Świetlicki; Wiersz na koniec jesieni, Wiersz na koniec jesieni (2), tłum. Bohdan Zadura
87 Łukasz Necio Akcja „Wisła“ sześćdziesiąt lat później. Wspomnienia z teraźniejszości
98 Serhij Żadan Hurtownicy; Pushers; Klerkowie, tłum. Bohdan Zadura
102 Hałyna Dubyk Ukraiński teatr obozowy
106 Wasyl Stus Ewolucja poety; * (Przy metrze Chreszczatyk…); * (Odkochało się…); tłum. Hałyna Dubyk
108 Joanna Wańkowska-Sobiesiak Reguła pierwszego słowa
113 Ihor Kotyk *** (po co ten wiersz); Sobota; Obcowanie; Autoportret ze świecą; *** (Powracają z pracy…), tłum. Bohdan Zadura
PROZA
119 Piotr Mitzner Sny
144 Dzwinka Matijasz Powieść o ojczyźnie, przełożył Bohdan Zadura
163 Wołodymyr Jaworski Przykre zdarzenie w restauracji „Nietoperz“, przełożył Bohdan Zadura
169 Bogdan Miklusz eichhorn. die heimat, Cztery ojczyzny. Próba syntezy
PAMIĘĆ – CZAS – PRZESTRZEŃ
181 Joanna Piotrowska Nowa przestrzeń życia liturgicznego. Jerzy Nowosielski w Górowie Iławeckim
187 Krzysztof Szarejko Przestrzeń regionalna jako warunek ciągłości cywilizacyjnej na przykładzie Półwyspu Helskiego
193 Krzysztof Worobiec Starowierski Park Kulturowy
Trójkąt niepamięci: Tannenberg – Stalag IB Hohenstein – Sudwa
199 Robert Traba Historia stosowana. Trójkąt niepamięci: Tannenberg – Stalag IB Hohenstein-Sudwa
202 Oksana Nagornaja „Syndrom Tannenbergu“. Rosyjska instrumentalizacja wschodniopruskiego doświadczenia, tłum. Iwona Anna Ndiaye i Ewa Romanowska
217 Mario Rigoni Stern Powrót do lagru I/B, tłum. Anna Czajka
225 Anna Czajka O wojnie, pszczołach i śniegu. Mario Rigoni Stern i komunikacja estetyczna
RECENZJE
233 Leszek Szaruga Stan rzeczy [Piotr Wojciechowski „Doczekaj nowiu“, Świat Książki, Warszawa 2007; Zbigniew Mitzner, „Zenit i nadir“, wyd. Adam Marszałek, Toruń 2006; Eustachy Rylski, „Warunek“, Świat Książki, Warszawa 2005]
241 Adam Jankiewicz Znikająca Europa Jurija Andruchowycza [Jurij Andruchowycz, „Diabeł tkwi w serze“, Czarne, Wołowiec 2007]
248 Andrzej Laskowski Metodyczne odkrywanie Kresów [„Mateiały do dziejów sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej“, red. naukowa Jan K. Ostrowski, Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie, Kraków]
257 Maciej Górny Ból w obciętej kończynie. Czeska pamięć Sudetów [„Sudetské osudy“, oprac. Matìj Spurný, Domažlice: Antikomplex, Nakladatelstvi Ceského lesa, 2006; „Promìny sudetské krajiny“, red. Matìj Spurný, Domažlice: Antikomplex, Nakladatelství Ceského lesa, 2006]
263 Rafał Żytyniec Normy pamięci narodowej [Aleida Assmann „Der Lange Schatten der Vergangenheit. Erinnerungskultur und Geschichtspolitik“, C.H. Beck, München 2006]
267 Stefan Dyroff Awangarda i miłość [Lidia Głuchowska, „Avantgarde und Liebe, Margarete und Stanisław Kubicki 1910-1945“, Verlag Dietrich Reimer / / Verlag Gebrüder Mann, Berlin 2007]
270 Puer – senex. Profesorowi Hubertowi Orłowskiemu – na siedemdziesiąte urodziny