Borussia 40

Cena detaliczna: 1 zł

Redakcja: Robert Traba (redaktor naczelny)
Zespół: Włodzimierz Kowalewski (proza),Adam Kurłowicz (grafika), Iwona Liżewska (sekretary), Maryla Paturalska (zastępca  sekretarza)
Rada redakcyjna: Kazimierz Brakoniecki, Basil Kerski, Hubert Orłowski, Olga Tokarczuk, Leszek Żyliński
Korekta: Ewa Kunicka
Opracowanie graficne: Adam Kurłowicz

format: 235×165
liczba stron: 160
na okładce:Antek Grzybek “ein plakat qui abort ostatku del mundo” , technika własna, 2003

Prace na stronach tytułowych i śródtytułowych: Antek Gryzbek

Rysunki w tekście: Julita Wiench
ISSN: 0867-6402

3 Alicja Bykowska-Salczyńska Raport
U SĄSIADA
7 Robert Traba Przygoda z historią
11 Rola tabu w europejskim krajobrazie pamięci na progu XXI wieku. Basil Kerski w rozmowie z Edmundem Dmitrówem, Hansem Henningiem Hahnem, Iriną Szerbakową, Gesine Schwan i Thomasem Serrierem, oprac. Krzysztof Zastawny, Rafał Żytyniec
25 Alicja Bykowska-Salczyńska Stara kobieta przed piekarnią, Śliwki w occie, Piórko
CYGANIE
31 Stanisław Wieczorek Daremnie wzywa kukułka, reportaż z l. 60.
34 Joanna Wańkowska-Sobiesiak Beata już tu nie mieszka
38 Iwona Łazicka-Pawlak Wywróżyć przyszłość
41 Wojciech Chmielewski Cygański chłopak
44 Adam Jankiewicz Latcho Drom – bezpieczna podróż do źródeł tożsamości
54 Magdalena Bartnik Zaklęcie miłości [Jerzy Ficowski, „Mistrz Manole i inne przekłady“, wybór i red. Jakub Ekier i Piotr Sommer, Pogranicze, Sejny 2004]
59 Magdalena Bartnik Niewidzialni (Karl-Markus Gauß „Psożercy ze Svini“, Czarne 2005)
62 Magdalena Bartnik Tam gdzie spada złoty liść (Edward Dębicki, „Ptak umarłych“, Biblioteka Narodowa, Stowarzyszenie Twórców i Przyjaciół Kultury Cygańskiej im. Bronisławy Wajs-Papuszy, Warszawa 2004]
66 André Weckmann Kalendarz alzacki, tłum. Kazimierz Brakoniecki
75 Alicja Bykowska-Salczyńska Bokh
KRAJOBRAZY
93 Małgorzata Gałęziowska Przestrzenność Warmii i Mazur zapisana na mapach z kolekcji Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie
99 Roman Kabaczij W czym zawiniły cmentarze, tłum. Hala Leskiw
105 Jan Salm Po obwodzie, czyli krótka wyprawa do Darkiejm, Gąbina i Wystruci
113 Wojciech Chmielewski Po stronie skrzywdzonych, rozmowa z Kazimierzem Orłosiem
117 Łukasz Jarosz Symetria, Ciało wyłowione z blasku, Gniazda, Z boku w tle, Pętla literatury (kolęda)
WĘGAJTY
123 Wacław Sobaszek Zapiski z pamiętnika, cz. 2
129 Magdalena Bartnik 10-lecie Węgajt
135 Jarosław M. Gruzla Płomień, Magia naturalis
RECENZJE
139 Zaułek Leszka Szarugi Stan rzeczy [Anna Bikont i Joanna Szczęsna „Lawina i kamienie. Pisarze wobec komunizmu“, Prószyński i S-ka. Warszawa 2006; Kazimierz Orłoś, „Dziewczyna z ganku“, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2006; Joanna Wilengowska, „Zęby“,
Korporacja Ha!art, Kraków 2006]
146 Magdalena Bartoś Atlantyda Północy odkryta! (Prusy Wschodnie. Dokumentacja historycznej prowincji. Zbiory fotograficzne dawnego Urzędu Konserwatora Zabytków w Królewcu, Instytut Sztuki PAN, Warszawa 2005, płyta CD-ROM; Jan Przypkowski, Piotr Jamski, „Fotograf przyjechał“. Mieszkańcy dawnych Prus Wschodnich na fotografiach ze zbioru Urzędu Konserwatora Zabytków w Królewcu, Instytut Sztuki PAN, Warszawa 2005 – wystawa i katalog)
150 Kornelia Kończal Aleja przyjaciół [Krzysztof Ruchniewicz, Marek Zybura (red.): „Mein Polen…“. Deutsche Polenfreunde in Porträts; „Moja Polska...“. Niemieccy przyjaciele Polski – portrety, Dresden 2005] (seria: Mitteleuropa. Geschichte und Landschaft)
153 Paweł Mackiewicz Przepis na sen [Marian Marzyński: „Sennik polsko- -żydowski“, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2005]
157 Bogdan Bachmura Demokracja wobec globalizacji [Edmund Wnuk-Lipiński, „Świat międzyepoki: globalizacja, demokracja, państwo narodowe“, Znak, Instytut Studiów Politycznych PAN, Kraków 2004]

Borussia 39

Cena detaliczna: 1 zł

Redakcja: Robert Traba (redaktor naczelny)
Zespół: Włodzimierz Kowalewski (proza), Iwona Łazicka-Pawlak (poezja), Iwona Liżewska (sekretarz), Maryla Paturalska (zastępca sekretarza)
Wspólprace: Piotr Siwecki i Grzegorz Strauchold
Korekta: Ewa Kunicka
Opracowanie graficzne: Janusz Pilecki

format: 235×165
liczba stron: 287
okładka: miękka
ISSN: 0867-6402

3 Robert Traba Czas na zmianę
6 Magdalena Ochałek bananów
8 Filozofia długiego trwania Rozmowa Hansa-Jürgena Bömelburga, Huberta Orłowskiego, Andrzeja Saksona, Roberta Traby, Rafała Żytyńca
PISANIE WARMII
21 Kazimierz Brakoniecki Listy
42 Alicja Bykowska-Salczyńska Gdzie jest ten tani kupiec? Radio-nowele z cyklu „Widok z radia“
79 Gerd Fischer Spotkanie z Olsztynem/Allenstein, miastem moich przodków. Relacja całkowicie osobista, tłum. Justyna Górny
86 Robert Traba Polski Allenstein. W 10. rocznicę śmierci Tadeusza Nowakowskiego
88 Tadeusz Nowakowski Podróż do Portugalii. Beadeker pewnej miłości
102 Tamara Bołdak-Janowska Białe requiem
CZYTANIE KRAJOBRAZU
111 Bogusław Mansfeld Ponad morze. Kolonia artystyczna na Mierzei Kurońskiej
127 Adam Jankiewicz Kurlandia 2005 – ścieżki przeszłości
138 Krzysztof R. Mazurski Niemcy jako kraj turystyczny dla Polaków
146 Iwona Liżewska Krajobraz po zmianach. O przestrzeni wyobrażonej i realnej
151 Krzysztof A. Worobiec Zmiany krajobrazu – próba opisu
163 Beata Samojłowicz Ochrona krajobrazu kulturowego
167 Magdalena Śleszyńska Kobieta i filozofia, *** (Czasem…), Mężczyzna w tamtym pokoju, Wenecja, *** (Nic nie wiem…), 19XI
CZYTANIE HISTORII
173 Reinhard Koselleck Dziewiąty maja pomiędzy pamięcią a historią, tłum. Justyna Górny
181 Leszek Żyliński Zmiana czy przemiana?
184 Mikołaj Ochmański Tochterlein – Jungfrau – Witwe, czyli o kobietach w drukach okolicznościowych z królewieckiej oficyny Jana Reussnera (1640-1665)
192 Andrzej Zawada Bresław, dziesięć lat później
201 Mirosław Sielatycki Jakie stężenie pH (polityki Historycznej) w nauczaniu historii
214 Michalina Janyszek Obiad we dwoje, Ciężar, Zimowisko
LITERACKA SILVA RERUM
219 Iwona Łazicka-Pawlak „Druga Osoba“, fragment powieści
229 Wojciech Chmielewski Jidysz
236 Wacław Sobaszek Wypisy z dziennika
256 Antoni Soduła „Komórki do wynajęcia“
261 Anna Matysiak Wchodzę…, Tu w moim korytarzu, Nadzieja, Na pamiątkę, Ciągle mieszkam…, Kurt Cobain
RECENZJE
267 Zaułek Leszka Szarugi Stan rzeczy [Henryk Grynberg, „Uchodźcy“, Świat Książki, Warszawa 2004; Marek Nowakowski, „Nekropolis“, Świat Książki, Warszawa 2005; Katarzyna Olga Beilin, „Meteory“, Oficyna Wydawnicza Agawa, Warszawa 2006]
273 Wojciech Chmielewski Spacer po mieście umarłych [Marek Nowakowski, „Nekropolis“, Świat Książki, Warszawa 2005]
275 Agnieszka Marecka Wywołać amok w głowie [Herta Müller, „Król kłania się i zabija“, Czarne, Wołowiec 2005]
278 Anna Bolecka Wypowiedzieć to, co najważniejsze [Zbigniew Mentzel, „Wszystkie języki świata“, Znak, Kraków 2005]
281 Tomasz Misiewicz Spokojność [Ryszard Przybylski, „Krzemieniec, opowieść o rozsądku zwyciężonych“, Sic!, Warszawa 2003]
284 Piotr Piaszczyński Taniec śmierci [Olga Tokarczuk, „Ostatnie historie“, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2004]
289 Wokół Dylewa

+CD z archiwalnymi numerami BORUSSII z lat 1991-92

Borussia 38

Cena detaliczna: 1 zł

Redakcja: Robert Traba (redaktor naczelny)
Zespół: Włodzimierz Kowalewski (proza), Iwona Łazicka-Pawlak (poezja), Iwona Liżewska (sekretarz), Maryla Paturalska (zastępca sekretarza)
Rada redakcyjna: Kazimierz Brakoniecki, Basil Kerski, Hubert Orłowski, Olga Tokarczuk, Leszek Żyliński
Tłumaczenie: Elisabeth Ritter
Opracowanie graficzne: Janusz Pilecki

format: 235×165
liczba stron: 200
okładka: miękka
ISSN: 0867-6402

ÜBER UNS SELBST
7 Fritz Pleitgen Lew Kopelew Preis für Frieden und Menschenrechte
11 Gesine Schwan Laudatio auf die Kulturgemeinschaft Borussia anlässlich der Verleihung des Lew Kopelew Preises
14 Adam Michnik Laudatio auf die Kulturgemeinschaft Borussia anlässlich der Verleihung des Lew Kopelew Preises
18 Robert Traba Republik vernünftiger Menschen Danksagung
TABUISIERUNG
25 Reinhart Koselleck Der 09. Mai zwischen Erinnerung und Geschichte
33 Peter Lachmann Tabu (la)rasa
43 Kornelia Kończal Ein universelles Phänomen
NATION
57 Kazimierz Brakoniecki Begegnung an der Ostsee
59 Konstantin Asadowski Die Niederlage nach dem großen Sieg
66 Thomas Serrier Vertreiben und vergessen: Die französische Republik und die Aussiedlung der Deutschen aus dem Elsass (1918, 1945)
73 Jolanta Sujecka Gedächtnisstätten auf dem Balkan
88 Mariusz Sieniewicz Jüdinnen bedienen wir nicht
94 Reinhold Vetter Den Verlust begreifen. Widersprüche jüdischer Existenz in Ungarn nach 1945. Jüdische Zeitzeugen über die Tabuisierung der Shoah und die Ursachen des Antisemitismus
104 Kazimierz Brakoniecki Bei vollem Bewusstsein
REGIONEN
129 Kazmierz Brakoniecki Das Europa der Mitte
131 Hubert Orłowski Das Nichterinnern oder ein Ligaturendefizit
137 Henryk Waniek Ein kleiner Schlesier in der Polska – Ślęzaczek w Polsko
152 Filip Onichimowski Die Deutschen
158 Rafał Żytyniec „Schutzengel Erinnerung“. Das Gedächtnis Ostpreußens
168 Robert Traba Das polnische Allenstein – Zum 10. Jahrestag des Todes von Tadeusz Nowakowski
170 Tadeusz Nowakowski Eine Reise nach Portugal: Baedeker einer Liebe
186 Hans-Henning Hahn Ostpreußen – Indentitätskonstrukte
193 Robert Traba Polnische Erinnerungslandschaften: Deutschland
200 Krzysztof A. Worobiec Alleen in der Kulturlandschaft von Ermland und Masuren. Maßnahmen der Gesellschaft Sadyba im Zuge ihres Schutzes. (Zusammenfassung)

Borussia 37

Cena detaliczna: 1 zł

7 Gerardo Beltrán Kobiety z Alkmaaru, tłum. Alina Kuzborska
9 Otto Gerhard Oexle Pamięć i zapominanie, tłum. Paweł Gałecki
21 Piotr Lachmann Tabu (la)rasa
30 Kornelia Kończal Uniwersalny fenomen
NARODY – REGIONY
43 Konstantin M. Azadowski Klęska po wielkim zwycięstwie, tłum. Małgorzata Buchalik
49 Marc Noushi „Une tragédie inexcusable“? Francuskie obrachunki z historią, tłum. Grażyna Stryszowska
55 Thomas Serrier Wypędzić i zapomnieć: Republika Francuska i wysiedlenie Niemców z Alzacji w 1918 i 1945 r., tłum. Łukasz Gałecki
62 Wojciech Wieczorek Wszystko inaczej?
76 Jolanta Sujecka Bałkańskie miejsca pamięci. Pojęcie Macedonii w bułgarskiej i macedońskiej czasoprzestrzeni kulturowej (XX w.)
89 Anna Janko Nie
90 Juozas Šikšnelis Czekanie, tłum. Anna Szymańska
93 Krzysztof Ćwikliński Eseje wielkości dłoni (Eszter Sátori, Opowieść o miłości, Owalne okienko)
99 Wojciech Chmielewski Sándor Márai – wolność miłości i pokory
109 Henryk Waniek Ślęzaczek w Polsko
121 Grzegorz Bębnik Jak Ślęzacy zdobywali Czarny Ląd
129 Hubert Orłowski Niepamięć odpominania
135 Izabela Drozdowska O fotografiach, których nie zrobiono. Nowe oblicza pograniczy
139 Adam Krzemiński „Powstanie sumienia“. O niemieckim ruchu oporu
ŻYDZI
149 Reinhold Vetter Pojąć stratę. Sprzeczności żydowskiego istnienia na Węgrzech po 1945 roku. Żydowscy świadkowie epoki o tabuizowaniu szoah i przyczynach antysemityzmu, tłum. Janusz Tycner
158 Kazimierz Brakoniecki Bez znieczulenia [Anna Bikont, „My z Jedwabnego“, Warszawa, Prószyński i S-ka 2004, stron.417 + ilustracje]
178 Magdalena Bartnik Cmentarz pochowany. O likwidacji cmentarza żydowskiego w Olsztynie
184 Robert Traba Dom Mendelsohna w Olsztynie
RECENZJE
189 Maciej Górny Naród z każdej strony [„The National Idea as a Research Problem“, red. Jolanta Sujecka, Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, Warszawa 2002]
193 Magdalena Zając-Latkowska Podłoże niemieckiej tożsamości powojennej [Konrad Jarausch, „Die Umkehr. Deutsche Wandlungen 1945-1995“, Monachium 2004]
198 Hubert Orłowski Klientelizm polityczny [Antoni Mączak, „Nierówna przyjaźń. Układy klientalne w perspektywie historycznej, Wrocław 2003]
202 Piotr Piaszczyński Ich portret [Henryk Grynberg, „Uchodźcy“, Warszawa 2004]
205 Łukasz Gałecki Przekleństwo ciągłości i łaska zapominania [Katrin Steffen, „Jüdische Polonität – Ethnizität und Nation im Spiegel der polonischsprachigen jüdischen Presse 1918-1939“, Göttingen 2004]

Borussia 36

Cena detaliczna: 1 zł

Redakcja: Robert Traba (redaktor naczelny)
Zespół: Włodzimierz Kowalewski (proza), Iwona Łazicka-Pawlak (sekratrz, poezja), Iwona Liżewska (historia), Maryla Paturalska (z-ca sekretarza)
Współpraca: Piotr Siwecki
Rada redakcyjna: Kazimierz Brakoniecki, Basil Kerski, Hubert Orłowski, Olga Tokarczuk, Leszek Żyliński
Korekta: Ewa Labes-Kunicka
Opracowanie graficzne: Janusz Pilecki

format: 235×165
liczba stron: 216
okładka: miękka
ISSN: 0867-6402

NAGRODA KOPIELEWA
7 Waleria Radziejowska-Hahn Lew Kopielew
12 Fritz Pleitgen Nagroda Pokoju i Praw Człowieka im. Lwa Kopielewa, tłum. Agnieszka Grzybkowska,
17 Adam Michnik Laudacja
21 Gesine Schwan Laudacja, tłum. Agnieszka Grzybkowska
24 Robert Traba Cztery refleksje na temat wyższości mikro- nad makroperspektywą
29 Joanna Tokarska-Bakir Etniczność dzisiaj
37 Anna Matysiak Rola dekonstrukcji w twórczości Johannesa Bobrowskiego
KALININGRAD, 10 LAT PO
65 Robert Traba Historia pewnej granicy (bez aktualizacji)
73 Ewa Romanowska Skąd się wziął obwód kaliningradzki
83 Iwona Łazicka-Pawlak Kak my potieriali Basinskogo
KRAJOBRAZY
89 Zamienić spór na dialog Oprac. Iwona Liżewska
101 Jan Salm Zapomniana odbudowa
107 Włodzimierz Witkowski Architektura regionalna – rzeczywista potrzeba czy idée fixe?
118 Karin Steffen Pamięć i turystyka
124 Guillevic Niewinny, Mieszkańcy światła, tłum. Kazimierz Brakoniecki
131 Evelyn Schlag X [Dziś w nocy kot bawił się…], XV [Zasunięta zasłona…], tłum. Jakub Ekier
133 Antoni Janowski Panowanie, *** [Moje podwórko…], Trzy nieudane chwile
135 Piotr Piaszczyński MPK, Wieczór autorski, Okulary
138 Włodzimierz Kowalewski Excentrycy (fragment powieści)
151 Jakub Sosnowski Pakiet Story
RECENZJE
157 Przemysław Olstowski Kilka uwag na marginesie artykułu Stefana Dyroffa „Bydgoszcz – Bromberg. Wspólna przeszłość – podzielona pamięć?“ [Borussia, nr 31/2003, s. 151 - 156]
166 Zaułek Leszka Szarugi Stan rzeczy [Eustachy Rylski „Człowiek w cieniu“, Warszawa 2004; Paweł Huelle „Castorp“, Gdańsk 2004; Stefan Chwin „Złoty pelikan“", Warszawa 2004]
171 Michał Tabaczyński Stary banalny świat, [Sławomir Shuty,“Zwał“, Warszawa 2004]
174 Wojciech Giedrys (Niby)Felietony Zadury [Bohdan Zadura, „Między wierszami“, Legnica 2002]
179 Anna Matysiak Pieśń o obecności [Jarosław Marek Rymkiewicz, „Słowacki. Encyklopedia“, Warszawa 2004]
181 Rafał Rutkowski Przygody człowieka wewnętrznego [Anna Sobolewska „Maski Pana Boga. Szkice o pisarzach i mistykach“, Kraków 2003]
186 Alina Kuzborska Polacy na Litwie. Kulturotwórcza rola kwartalnika „Znad Wilii“
193 Rafał Żytyniec Polacy i Niemcy – od „partnerskiego sąsiedztwa“ do „sąsiedztwa z dystansu“? [Anna Wolff-Powęska / Dieter Bingen (red.), „Polacy – Niemcy. Sąsiedztwo z dystansu“, Poznań 2004]
196 Katarzyna Kolankowska Europejskie dojrzewanie. Lekcja demokracji [Anna Wolf-Powęska, „Między Renem a Bugiem w Europie“, Wrocław 2004]
200 Stefan Dyroff Kultura historyczna Gdańska między Niemcami a Polską [Peter Oliver Loew, „Danzig und seine Vergangenheit 1793-1997. Die Geschichtskultur einer Stadt zwischen Deutschland und Polen“" (Einzelveröffentlichungen des Deutschen Historischen Instituts Warschau 9) Osnabrück 2003]
204 Paweł Mackiewicz Zaczynać od nowa [Irena Stelmach, „Retrospekcje“, Białystok 2003]
209 Leszek Engelking Litewska jesień poetów
212 Wacław Sobaszek Pamięci Krzysztofa Łepkowskiego

Borussia 35

Cena detaliczna: 1 zł

Redakcja: Robert Traba (redaktor naczelny)
Zespół: Włodzimierz Kowalewski (proza), Iwona Łazicka-Pawlak (sekretarz, poezja), Iwona Liżewska (historia), Maryla Paturalska (z-ca sekretarza)
Współpraca: Piotr Siwecki, Grzegorz Strauchold
Rada redakcyjna: Kazimierz Brakoniecki, Basil Kerski, Hubert Orłowski, Olga Tokarczuk, Leszek Żyliński
Korekta: Ewa Labes-Kunicka
Opracowanie graficzne: Janusz Pilecki

format: 235×165
liczba stron: 221
okładka: miękka
ISSN: 0867-6402

WIETRZENIE
9 Krzysztof Kowalewski Pot Hermanna Nitscha
11 Karol Maliszewski Od „Borussi“ do „Portretu“. Olsztyńska zmiana warty
21 Piotr Siwecki Właściwą i bezpośrednią demonstracją natury pisarza jest pisanie?
24 Iwona Łazicka-Pawlak Młodzi w mieście
31 Joanna Wilengowska Dwie Helenki
42 Marcin Włodarski Jednorazowy wiersz, Jezioro, Wtorek
46 Tomasz Białkowski Pogrzeby (fragmenty)
51 Grzegorz Giedrys 0°C (cover version), Szkic do snu sentymentalnego, Olsztyn. Wersja zimowa, Olsztyn. Wersja letnia, Wiersz o miłości.
55 Ewa Schilling Olsztyn
62 Marcin Cielecki *** [dlaczego czytasz te wiersze…], Chrystus w Ogrodzie Oliwnym wg Paul Gauguina, Podróż na Wschód, Ktokolwiek widział, ktokolwiek
65 Filip Onichimowski Starcy
70 Jacek Bała *** [nie wiem co mam…]
71 Marta Syrwid Terapia
77 Piotr Makowski *** [i myślę, że trzeba tu wspomnieć…], początek sierpnia, w.b., *** [te małe dzieci…], o wiadomości od ciebie, odwracanie
80 Szymon Żyliński Kukułka
85 Kazimierz Brakoniecki Ziemiec, Kaborno, W Chaberkowie, Bukowy las
91 Wojciech Chmielewski Dłoń błogosławionej Anieli
105 Jacob Perschy Mały człowiek z Królewca tłum. Barbara Cielenga, Piotr Piaszczyński
WOKÓŁ KRESÓW
111 Jerzy Kochanowski Paradoksy kresowej pamięci
124 Robert Traba „Kresy“ czy „Atlantyda Północy“? Współczesne polskie dyskusje o mitologii miejsca
132 Bogusław Dybaś Inflanty – mit czy historyczny konkret?
139 Maciej Górny Argument z etnografii w polskich planach federacyjnych XIX wieku
MNIEJSZOŚCI
153 Jakub Rajchman Zapomniana społeczność – Żydzi Prus Wschodnich
162 Joanna Wańkowska-Sobiesiak Mniejszość niemiecka Warmii i Mazur w prasie polskiej
170 Grzegorz Strauchold Zagadnienie tzw. ludności rodzimej Ziem Zachodnich i Północnych po II wojnie światowej
RECENZJE
177 Zaułek Leszka Szarugi Stan rzeczy [Mirosław Nahacz, „Osiem cztery“, Wołowiec 2003; Dorota Szczepańska, „Zakazane po legalu“, Warszawa 2003; Andrzej Horubała, „Umoczeni“, Warszawa 2004]
182 Piotr Siwecki Użyteczne bariery konwencji [Wojciech Giedrys, „Ścielenie i grzebanie", Nowa Ruda 2004]
184 Piotr Siwecki Synergizm pogranicza [Paweł Jaszczuk, „Foresta umbra“, Poznań 2004]
186 Ewa Klejman-Gomolińska Brakoniecki. Jednia w całości [Kazimierz Brakoniecki, „Całość“, Warszawa 2004]
192 Sokrat Janowicz „Bycie sobą“ [Tamara Bołdak-Janowska, „Szkice dla zielonego wróbla", Olsztyn 2004]
195 Ewa Schilling Półlitrówka i kryształ [Dariusz Muszer, „Jestem chłop“, Szczecin 2004]
(Biblioteka „Pograniczy“); Dariusz Muszer, „Wszyscy moi nieznajomi“, Szczecin 2004 (Biblioteka „Pograniczy“)]
199 Agnieszka Bolecka Poszukiwanie tożsamości [Inka Parei, „Die Schattenboxerin“, Frankfurt am Main 1999]
202 Alina Kuzborska „Bez Małej Litwy nie byłoby również Wielkiej Litwy“ [„Mažosios Lietuvos Enciklopedija. Pirmas tomas: A-Kar.“, Vilnius 2000 (Encyklopedia Małej Litwy. Tom pierwszy: A-Kar., Wilno 2000)]

Borussia 33/34

Cena detaliczna: 1 zł

Redakcja: Robert Traba (redaktor naczelny)
Zespół: Włodzimierz Kowalewski (proza), Iwona Łazicka-Pawlak (poezja), Iwona Liżewska (sekretarz), Maryla Paturalska (z-ca sekretarza)
Rada redakcyjna: Kazimierz Brakoniecki, Basil Kerski, Hubert Orłowski, Olga Tokarczuk, Leszek Żyliński
Korekta: Ewa Labes-Kunicka
Opracowanie graficzne: Janusz Pilecki

format: 235×165
liczba stron: 247
okładka: miękka
ISSN: 0867-6402

7 Tamara Bołdak-Janowska Marie Laurencin – kontemplowana przez płótno
9 Jan M. Piskorski Prusy między Niemcami a Polską
WOJNA
27 Anna Matysiak Wagony na rampie pod Modgarbami
29 Rainer Rother, Gundula Bavendamm, Kristine Burchardi Pamięć i doświadczenie – długie cienie pierwszej wojny światowej, tłum. Piotr Nowak
41 Johann Rittel Rosyjska noc. Z mojego pamiętnika z czasów okupacji rosyjskiej, tłum. Kornelia Kurowska
53 Jerzy Marek Łapo Nad mogiłą Wielkiej Wojny…
60 Artur K. F. Wołosz Wschodniopruski Stonehenge
SPOJRZENIA NA ODEJŚCIE I
65 Grzegorz Wróblewski Arabski sprzedawca owoców i starzy piewcy śmierci, Pan Vester, Kiedy nagle odczuwamy piękno ziemi
PRUSY ARTYSTYCZNE
69 Heinz Piontek Akademia Sztuk Pięknych, tłum. Andrzej Lam
70 Uwe M. Schneede Chcę działać w tym czasie
77 Rafał Żytyniec „Anioł Stróż pamięci“. O pamięci wschodniopruskich wypędzonych na przykładzie wiersza Agnes Miegel „Za Wielką Wydmą przeszłość“
85 Iwona Beata Kluk Środowisko artystyczne w dziewiętnastowiecznym Królewcu. Początki funkcjonowania instytucji kulturalnych
96 Iwona Liżewska August Feddersen – architekt międzywojennego Olsztyna
103 Marzena Zwierowicz Dylewo. Podzwonne dla parku…, dla majątku…, dla Dylewa
112 Magdalena Bartoś Nieznany epizod kultury artystycznej około 1600 roku w Prusach Książęcych. Na marginesie odkrycia polichromii stropu zamku krzyżackiego w Morągu
122 Maria Gawryluk Kadyny – cesarska wieś
125 Ita Heinze-Greenberg „Często obawiam się zazdrości bogów“. Sukces i dom, tłum. Małgorzata Kęsicka
SPOJRZENIA NA ODEJŚCIE II
135 Krzysztof Ćwikliński To, Wiersz napisany dla nikogo, Zielone oczy
DWA TEATRY
139 Janusz Kijowski Teatr w mieście…?
142 Johann Wolfgang Niklaus Teatr na wsi…? Czy antropologia teatru może być istotna dla jego współczesnego twórcy?
REGIONY
151 Joanna Wańkowska-Sobiesiak Od decentralizacji do monopolizacji. Krótka historia wolnej prasy na Warmii i Mazurach
160 Olga Linkiewicz Miejsce swoje, miejsce obce
173 Arkadiusz Jachimowicz Ponad granicami. Forum Przyjaznego Sąsiedztwa
181 Ewa Romanowska Polski urok i brukselska biurokracja
SPOJRZENIA NA ODEJŚCIE III
189 Heinz Piontek Ostrożni, Półcień, Zmiana warty, tłum. Andrzej Lam
RECENZJE
195 Rafał Żytyniec „Rozumienie czasu“ [Ewa Gładkowska, „Zrozumieć czas: obecność wielokulturowej tradycji Warmii i Mazur na przykładzie działalności społeczno-kulturalnej i twórczości Hieronima Skurpskiego", Olsztyn 2003]
202 Katarzyna Kolankowska Świat jako tekst kulturowy [Hubert Orłowski, „Zrozumieć świat. Szkice o literaturze i kulturze niemieckiej XX wieku“, Wrocław 2003]
205 Maciej Górny Konflikty narodowe w ubiegłym wieku [„Nationalitätenkonflikte im 20. Jahrhundert. Ursachen von inter-ethnischer Gewalt im Vergleich“, red. Philipp Ther i Holm Sundhaussen, Wiesbaden 2001]
211 Maciej Górny „Dom polski“ w kulturze powojennej [„Framing the Polish Home. Postwar Cultural Constructions of Hearth, Nation and Self“, red. Bożena Shallcross, Ohio 2002
215 Bożena Domagała Lokalny wymiar polityki [Anna Malewska-Szałygin, „Wiedza potoczna o sprawach publicznych. Rozmowy o władzy lokalnej w wybranej gminie mazurskiej w latach 1994-1995“, Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej, Warszawa 2002]
222 Krzysztof Ćwikliński Tryptyk szczeciński [Artur Daniel Liskowacki, „Pożegnanie miasta i inne szkice z pamięci“, Szczecin 2002]
227 Rafał Rutkowski Taniec na krawędzi nicości [Jarosław Marek Rymkiewicz, „Zachód słońca w Milanówku“, Warszawa 2002]
231 Michał Tabaczyński Proza życia (mimo wszystko) [Ida Fink, „Odpływającyogród“, Warszawa 2002, Ida Fink, „Podróż“, Warszawa 2004]
236 Leszek Żyliński Życie dla wolności [Ralf Dahrendorf, „Ponad granicami. Wspomnienia“, tłum. Małgorzata Łukasiewicz, Kraków 2003]
240 Kazimierz Brakoniecki Gra o prawdę nie tylko osobistą [kompozytor Szymon Laks (1901-1983)]
245 Mariusz Borsiak Pogranicze – konkurs Radia Olsztyn

Borussia 32

Cena detaliczna: 1 zł

Redakcja: Robert Traba (redaktor naczelny)
Zespół: Włodzimierz Kowalewski (proza), Iwona Łazicka-Pawlak (poezja), Iwona Liżewska (sekretarz), Maryla Paturalska (z-ca sekretarza)
Współpraca: Piotr Siwecki, Grzegorz Strauchold
Rada redakcyjna: Kazimierz Brakoniecki, Basil Kerski, Hubert Orłowski, Olga Tokarczuk, Leszek Żyliński
Korekta: Ewa Labes-Kunicka
Opracowanie graficzne: Janusz Pilecki

format: 235×165
liczba stron: 165
okładka: miękka
ISSN: 0867-6402

4 Radosław Wiśniewski In absentia. Barranca del mundo, Jurodiwyj wraca do nikogo
O MANNACH
9 Irmela von der Lühe Rodzina Mannów, tłum. Katarzyna Leszczyńska
23 Joachim Fest Tomasz Mann. Polityka jako samowyobcowanie, tłum. Andrzej Kopacki
MANNOWIE O SOBIE
49 Golo Mann Wspomnienia i rozważania. Młodość w Niemczech, wybór i tłum. Marzena Żylińska
58 Anita Baut Wywiad z Frido Mannem
71 Mannowie – fragmenty wykładów Frido Manna, tłum. Anita Baut
81 Ośrodek Kultury im. Tomasza Manna w Nidzie
83 Hilde Domin Na kogo wypadnie, tłum. Agnieszka Kwiatkowska
REGIONY
91 Wojciech M. Darski Europejskie granice i ograniczenia
96 Tamara Bołdak-Janowska Szkice dla zielonego wróbla
106 Wojciech Giedrys Jak najdalej
113 Gerardo Beltrán Sześcioro Litwinów w autobusie, tłum. Alina Kuzborska
121 Grzegorz Giedrys Szkic do snu sentymentalnego, Nowy wiersz o śmierci
123 Spas Hristow Na skraju miasta
RECENZJE
127 Leszek Szaruga Sztuka pośrednictwa [Tomasz Mann, „Moje czasy. Eseje“ Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2002]
129 Recepcja twórczości Tomasza Manna w Polsce [„Tomasz Mann w krytyce i literaturze polskiej. Antologia tekstów i dokumentów“, wybór i opracowanie Roman Dziergwa, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2003]
131 Zaułek Leszka Szarugi Stan rzeczy [Maciej Malicki, „Kawałek wody“, wyd. Czarne, Wołowiec 2002; Wojciech Kuczok, „Gnój“, W.A.B., Warszawa 2003; Mariusz Sieniewicz, „Czwarte niebo“, W.A.B., Warszawa 2003]
136 Rafał Rutkowski Apologia wykorzenienia [Krzysztof Uniłowski, „Koloniści i koczownicy. O najnowszej prozie i krytyce literackiej“, Universitas, Kraków 2002]
141 Maciej Górny Kronika stanu tymczasowego. Niemiecka historia powojennego Wrocławia [Gregor Thum, „Die fremde Stadt Breslau 1945“, Siedler Verlag, Berlin 2003]
146 Jerzy Kochanowski Kwadratura trójkąta, czyli pierwsza dekada stosunków Warszawa-Berlin-Bonn [Krzysztof Ruchniewicz, „Warszawa-Berlin-Bonn. Stosunki polityczne 1949-1958“, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2003]
148 Magdalena Zając-Latkowska Kształt i przyszłość Europy [Leszek Żyliński, „Europejskie wizje pisarzy niemieckich w XX wieku“, Poznańska Biblioteka Niemiecka, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2003]
KRONIKA
155 Kronika
ARCHIWUM REGIONALNE
III Rocznik Mazurski
V Mrągowskie Studia Humanistyczne
VII Studia Angerburgica
VIII Znad Pisy
X Masovia
XII Warmińsko-Mazurski Biuletyn Konserwatorski
XIV Feste Boyen
XV Pismo literacko-kulturalne „Portret“

Borussia 31

Cena detaliczna: 1 zł

Redakcja: Robert Traba (redaktor naczelny)
Zespół: Włodzimierz Kowalewski (proza), Adam Kurłowicz (grafika), Iwona Liżewska (sekretarz), Maryla Paturalska (z-ca sekretarza),
Współpraca: Piotr Siwecki, Iwona Łazicka-Pawlak, Grzegorz Strauchold
Rada redakcyjna: Kazimierz Brakoniecki, Basil Kerski, Hubert Orłowski, Olga Tokarczuk, Leszek Żyliński
Korekta: Ewa Kunicka
Opracowanie graficzne: Adam Kurłowicz

format: 235×165
liczba stron: 236
okładka: miękka
ISSN: 0867-6402

5 Robert Traba Utopia „Środka“
KONIEC MITU EUROPY ŚRODKOWEJ?
9 Adam Krzemiński Jak dawniej Kant, tak dzisiaj Habermas. Inicjatywa na rzecz „rdzenia Europy“, widziana z Polski, tłum. Agnieszka Krzemińska
14 Leszek Żyliński Europa Środkowa albo o pewnym fantomie, micie bądź utopii w dyskusjach pisarzy i intelektualistów europejskich
24 Kazimierz Brakoniecki Widmo Europy Środkowej
30 Hubert Orłowski „Polepszanie Europy Środkowej“
33 Sokrat Janowicz Europa Środkowa po dziś dzień
35 Krzysztof Czyżewski Początek drogi
39 Evelyn Schlag Z cyklu „Elegie jednego lata“, tłum. Jakub Ekier
41 Ola Hnatiuk Galicja w Europie Środkowej
84 Delphine Bechtel „Galizien, Galicja, Galitsye, Halatchyna“: mit Galicji, od zaniku do wskrzeszenia, tłum. Monika Być
102 Jarosław Markiewicz „Wypędzenia“: impresje literackie
REGIONY
109 Ewa Bartołd-Pieniążek Czytając „Zichenauer Zeitung“. Dzień powszedni północnego Mazowsza w prasie nazistowskiej
131 Bogdan Twardochleb Co się dzieje w Czaplinku?
151 Stefan Dyroff Bydgoszcz – Bromberg. Wspólna przeszłość – podzielona pamięć?
157 Wiesław Tarka „Zostali przede wszystkim dobrzy Niemcy“
163 Anna Matysiak Bobrowski
TORUŃ – GETYNGA
167 Leszek Żyliński Szkic do krótkiej historii nagrody im. Samuela Bogumiła Lindego
169 Friedrich Christian Delius Niedziela, kiedy zostałem mistrzem świata, tłum. Leszek Żyliński
179 Barbara Köhler Załamanie, *** [piszę jakbyś był istniał…], Kraina zmierzchu, Błękitny cud, Od podstaw, Moje serio, Początek III, Hotel Vörös Csillag, tłum. Piotr Piaszczyński
187 Włodzimierz Kowalewski Excentrycy
RECENZJE
199 Kazimierz Brakoniecki Bujda na resorach albo prawda losu [Jurij Bujda, „Pruska narzeczona“, tłum. Małgorzata Buchalik. Czytelnik Warszawa 2002]
201 Stefan Dyroff O niemieckiej tożsamości poznańskiej [Maria Wojtczak, „Ostmarkenliteratur. Prowincja Poznańska w literaturze niemieckiej lat 1890-1918“, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2001; Thomas Serrier, „Regionales Selbstbild und nationale Integration. Grundbedingungen und Grenzen der Posener deutscher Identität (1870-1914)“, w: Bernard Linek/ Kai Struve (red.): „Nationalismus und nationale Identität in Ostmitteleuropa im 19. und 20. Jahrhundert“, Opole 2000]
205 Piotr Buras Nowe Niemcy w „starej“ Europie? [Henri de Bresson, „Nowe Niemcy“, tłum. Wiktor Dłuski, Friedrich Ebert Stiftung
i Wydawnictwo WAB, Warszawa 2003]
208 Aleksander Madyda O aktualności „Prawdy starowieku“ Stanisława Vincenza [Stanisław Vincenz, Na wysokiej połoninie. Prawda
starowieku. „Obrazy, dumy i gawędy z Wierchowiny Huculskiej“, Fundacja Pogranicze, Sejny 2002]
218 Piotr Piaszczyński „…i nie tylko“ [Daniel Odija, „Tartak“, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2003]
222 Rafał Rutkowski „jaki tam ze mnie ateista“, czyli starość Różewicza [Tadeusz Różewicz, „Szara strefa“, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2002]
227 Michał Tabaczyński Proza podwyższonego ryzyka [Dorota Masłowska, „Wojna polsko-ruska pod flagą biało-czerwoną“, Lampa i Iskra Boża, Warszawa 2002]
230 Ewa Klajman-Gomolińska Dziecko płaczące za matką, czyli o „Moraliach“ Kazimierza Brakonieckiego [Kazimierz Brakoniecki, „Moralia“, Polskie Towarzystwo Czytelnicze Oddział w Olsztynie i Stowarzyszenie Pisarzy Polskich Oddział w Olsztynie, Olsztyn 2002]
235 Iwona Liżewska Olsztyn, jakiego nie znacie [Rafał Bętkowski, „Olsztyn, jakiego nie znacie. Obraz miasta na dawnej pocztówce“, Edytor Wers, Olsztyn 2003; Celina Grabowska, „Olsztyn na starych pocztówkach“, Muzeum Warmii i Mazur, Olsztyn 2003, wyd. dwujęzyczne; Jerzy Sikorski, „Galopem przez stulecia“, Olsztyn 1353-2003, Edytor Wers, Olsztyn 2003]
ARCHIWUM
III Agnieszka Szyszko Szkoła przekraczania granic
V Liga pro Europa
VI Euroregionalne Centrum Demokracji
VII Treia Europa
VIII Kazimierz Brakoniecki Europa Centralna po francusku
XI Instytut Europy Środkowo-Wschodniej
XII Arkadiusz Peisert Psie Pole Mikrokosmosu
XV Monika Grucza Dziedzictwo Prus
XVII Magdalena Sacha Rybactwo śrdeuropejskie. O serii „Meridian“ wydawnictwa „Pogranicze“
XXIII Padraic Kenney W poszukiwaniu społeczeństwa obywatelskiego. Ostruvky svobody
XXVII Kawałek Rosji w Europie Środkowo-Wschodniej
XXIX Ewa Tomicka-Krumrey Societas Jablonoviana (Towarzystwo Naukowe im. Księcia Aleksandra Jabłonowskiego w Lipsku)
XXX Robert Traba Laudatio

Borussia 28

Cena detaliczna: 1 zł

Redakcja: Robert Traba (redaktor naczelny)
Zespół: Włodzimierz Kowalewski (proza), Adam Kurłowicz (grafika), Iwona Liżewska (sekretarz), Maryla Paturalska (z-ca sekretarza),
Grzegorz Strauchold (historia)
Współpraca: Piotr Siwecki
Rada redakcyjna: Kazimierz Brakoniecki, Stefan Chwin, Basil Kerski, Hubert Orłowski, Wacław Sobaszek, Olga Tokarczuk
Korekta: Ewa Kunicka
Opracowanie graficzne: Adam Kurłowicz

format: 235×165
liczba stron: 174
okładka: miękka
ISSN: 0867-6402

5 Robert Traba Nota redakcyjna
7 Włodzimierz Kowalewski Wstęp
9 Kazimierz Brakoniecki Budda warmiński – Ptaki zalotne
13 László Bertók Elegia krakowska, tłum. Szczepan Woronowicz
17 Zoltán Ágoston Nieznajome znajome, tłum. Justyna Goszczyńska
22 András Ferenc Kovács Urywek siedmiogrodzki, Opis pewnej synagogi, Polowanie, wesele, zima, Geografia ziemi niczyjej, tłum. Szczepan Woronowicz
29 Ferenc Kontra Oberwanie chmury, tłum. Piotr Kowalczyk
37 Zsolt Láng Bestiarium Transylvaniae, tłum. Piotr Kowalczyk
51 László Darvasi Różane krzewy z Weinhagen, tłum. Piotr Kowalczyk
63 Endre Kukorelly Powiada ten, kto żyje, Plaża, Trzeba będzie z tego zrezygnować, Ogród ziół leczniczych, tłum. Szczepan Woronowicz
68 Pál Závada Poduszka Jadwigi. Dziennik, tłum. Justyna Goszczyńska
75 Péter Esterházy Harmonia Caelestis, tłum. Justyna Goszczyńska
86 Zsuzsa Rakovszky Biało-czarna, Decline and fall, Ulica jednokierunkowa, tłum. Szczepan Woronowicz
91 László Bertók Czy to możliwe, to Gułag?, Także w więzieniu pierwsze, tłum. Szczepan Woronowicz
95 László Márton Kontynent jako dzieło sztuki, tłum. Justyna Goszczyńska
117 Lajos Parti Nagy Falujący Balaton, tłum. Justyna Goszczyńska
125 Ottó Tolnai Teraz nawet one pomarszczone, Lötyöge albo czy trzeba interweniować, tłum. Szczepan Woronowicz
135 Kazimierz Brakoniecki Jan Kalnassy
142 Olimpia Konopniewska Andrzej Batory (1563-1599), biskup warmiński rodem z Węgier
RECENZJE
149 Wojciech Chmielewski Opré Roma [Angus Frazer, „Dzieje Cyganów“, Warszawa 2001]
155 Krzysztof Ćwikliński Polak, Węgier, dwa bratanki? [Janos Tischler, „I do szabli… Polska i Węgry. Punkty zwrotne w dziejach obu narodów w latach 1956 i 1980-1981“, Warszawa 2001]
158 Jarosław Klejnocki Gorący kartofel, czyli opowieść o klęsce [Grzegorz Musiał, „Kraj wzbronionej miłości“, Warszawa 2001]
161 Jarosław Klejnocki Morfeusz wzywa 997 [Jerzy Sosnowski, „Linia nocna“, Warszawa 2001]
KRONIKA
167 Kronika Borussii